Ospen (fenoksymetylpenicylina (penicylina V))
Ospen (fenoksymetylpenicylina (penicylina V)) - lek na receptę. Streszczenie ChPL z dnia 2024-10-25; nie zastępuje ulotki. ChPL · ulotka.
- Kategoria: Lek na receptę
- Substancja czynna: fenoksymetylpenicylina (penicylina V)
- Podmiot odpowiedzialny: Sandoz GmbH
- ChPL z dnia 2024-10-25
Ospen - w skrócie
- Wskazania (ChPL)
- zakażenia o przebiegu lekkim do umiarkowanego wywołane drobnoustrojami wrażliwymi na penicylinę: uszu, nosa i gardła (m.in. płonica, zapalenie gardła i migdałków, zapalenie zatok, ostre zapalenie ucha środkowego); bakteryjne zapalenie oskrzeli i płuc (jako kontynuacja leczenia pozajelitowego); zakażenia skóry i tkanek miękkich (np. róża, liszajec, czyraczność, ropnie); zapobieganie gorączce reumatycznej.
- Substancja czynna
- fenoksymetylpenicylina (penicylina V). Antybiotyk z grupy penicylin do stosowania doustnego. Działa bakteriobójczo na rozmnażające się bakterie wrażliwe na penicylinę. Tabletki Ospen 1000 i 1500 zawierają sól potasową fenoksymetylopenicyliny, a zawiesina Ospen 750 - sól benzatynową. Penicylina jest skuteczna tylko w zakażeniach bakteryjnych wywołanych drobnoustrojami na nią wrażliwymi.
- Postać i moce
- tabletki powlekane 1 000 000 j.m. (Ospen 1000) i 1 500 000 j.m. (Ospen 1500); zawiesina doustna 750 000 j.m./5 ml (Ospen 750, butelki 60 ml i 150 ml)
- Kategoria dostępności
- Lek na receptę.
Czy Ospen jest bez recepty?
Nie. Ospen 1000 i Ospen 1500, tabletki powlekane, oraz Ospen 750, zawiesina doustna, mają w Rejestrze Produktów Leczniczych kategorię dostępności Rp - apteka wydaje je na receptę. To jedyne produkty z fenoksymetylopenicyliną zarejestrowane w Polsce. W RPL nie ma fenoksymetylopenicyliny dostępnej bez recepty.
Dawkowanie i sposób podawania - informacje ogólne
- dorośli (także osoby otyłe, starsze i kobiety w ciąży wg pkt 4.2): zwykle 1,5 mln j.m. (1 tabletka Ospen 1500) 3 razy na dobę, co 8 godzin
- młodzież i dzieci powyżej 40 kg oraz dorośli poniżej 60 kg: 1 mln j.m. (1 tabletka Ospen 1000) 3 razy na dobę
- tabletki przyjmuj na 1 godzinę przed posiłkiem, połykaj bez rozgryzania, popijając szklanką wody; zawiesinę Ospen 750 można przyjmować niezależnie od posiłków
- leczenie kontynuuje się 3 dni po ustąpieniu objawów (zawiesina: 2-3 dni), a przy zakażeniach paciorkowcowych co najmniej 10 dni
- zawiesinę przechowuje się w lodówce (2-8°C), chroniąc przed światłem; dawkę odmierza się dołączoną łyżeczką (1,25 ml, 2,5 ml, 5 ml)
- przy bezmoczu dawkę zmniejsza się i wydłuża odstępy; przy niewydolności nerek lub wątroby zmniejszenie dawki zwykle nie jest konieczne
Dawkę ustala lekarz.
Przeciwwskazania (ChPL)
- nadwrażliwość na penicylinę lub substancję pomocniczą
- uczulenie na cefalosporyny (możliwa alergia krzyżowa)
- zaburzenia żołądkowo-jelitowe z utrzymującą się biegunką lub wymiotami - zmniejszone wchłanianie
Ważne ostrzeżenia i działania niepożądane
- wysypka, obrzęk, duszność - przerwij lek i natychmiast szukaj pomocy
- po fenoksymetylopenicylinie zgłaszano ciężkie reakcje skórne (SJS, TEN, DRESS, AGEP) - po takiej reakcji leku nigdy nie wolno stosować ponownie
- ciężka lub długa biegunka w trakcie albo po kuracji - skontaktuj się z lekarzem; nie stosuj leków hamujących perystaltykę
- w ciężkich zakażeniach (np. ciężkie zapalenie płuc, posocznica) penicylinę w ostrej fazie podaje się pozajelitowo
- przy astmie lub skłonności do alergii w wywiadzie wymagana szczególna ostrożność; przy mononukleozie zakaźnej wysypka występuje częściej
- przy długim leczeniu kontroluje się morfologię krwi oraz czynność wątroby i nerek
Działania niepożądane: często (u 1-10 na 100 osób): nudności, wymioty, ból brzucha, biegunka, uczucie pełności w żołądku, reakcje alergiczne (zwykle skórne): pokrzywka, wysypka rumieniowa lub odropodobna, świąd, zapalenie błony śluzowej jamy ustnej i języka. Rzadko: rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego, ciężkie reakcje alergiczne z obrzękiem naczynioruchowym, obrzękiem krtani i anafilaksją, ból w jamie ustnej, czarny włochaty język. Bardzo rzadko: zmiany w obrazie krwi, zapalenie wątroby, śródmiąższowe zapalenie nerek. Pełna lista: ChPL, pkt 4.4–4.8.
Inne produkty z tą substancją: w RPL fenoksymetylopenicylina występuje tylko jako Ospen (1000, 1500, 750); inne penicyliny doustne mają inną substancję czynną - o zamianie decyduje lekarz. O zamianie decyduje lekarz lub farmaceuta.
Dawkowanie Ospen 1000 i Ospen 1500
ChPL podaje dawki w jednostkach międzynarodowych (j.m.) na dobę. U dorosłych i młodzieży stosuje się zwykle 3-4,5 mln j.m. na dobę:
| Pacjent | Dawka |
|---|---|
| dorośli (także otyli, starsi, kobiety w ciąży) | 1,5 mln j.m. 3 razy na dobę (co 8 godzin) - Ospen 1500 |
| młodzież i dzieci powyżej 40 kg, dorośli poniżej 60 kg | 1 mln j.m. 3 razy na dobę (co 8 godzin) - Ospen 1000 |
| dzieci powyżej 6 lat | 1-1,5 mln j.m. na dobę |
| zapobieganie gorączce reumatycznej u dorosłych | co najmniej 1 mln j.m. na dobę |
Ogólnie ChPL zaleca podział dawki dobowej na 2 lub 3 porcje. W razie potrzeby lekarz może zwiększyć dawkę - dorośli dobrze tolerują do 6 mln j.m. na dobę. U dzieci dawka dobowa wynosi 50 000-100 000 j.m./kg i nie powinna być mniejsza niż 25 000 j.m./kg. Przy znacznych zaburzeniach czynności nerek lek stosuje się ostrożnie, bo rośnie ryzyko encefalopatii - może być potrzebna mniejsza dawka.
Ospen 750 - dawkowanie zawiesiny u dzieci
Ospen 750 to zawiesina doustna: 5 ml (1 miarka) zawiera 750 000 j.m. Schemat z ChPL Ospen 750:
| Wiek (masa ciała) | Dawka 3 razy na dobę, co 8 godzin |
|---|---|
| 1-6 lat (10-22 kg) | 375 000 j.m. = ½ miarki (2,5 ml) |
| 6-12 lat (22-38 kg) | 750 000 j.m. = 1 miarka (5 ml) |
| młodzież i dorośli | 1 500 000 j.m. = 2 miarki (10 ml) |
Zawiesinę można podawać niezależnie od posiłków - pokarm ma niewielki wpływ na wchłanianie. Leczenie trwa 2-3 dni po ustąpieniu objawów, a przy zakażeniach paciorkowcowych co najmniej 10 dni. W zapobieganiu gorączce reumatycznej u dzieci powyżej 30 kg podaje się ½ miarki co 12 godzin. Po kontakcie z chorym na płonicę ChPL przewiduje podawanie penicyliny zapobiegawczo przez 10 dni. Butelkę przechowuje się w lodówce. Zawiesina ma owocowy zapach i słodki, gorzkawy smak; zawiera sorbitol i parahydroksybenzoesany.
Ospen a posiłki, inne leki i ciąża
Posiłki. Tabletki Ospen 1000 i 1500 przyjmuje się na 1 godzinę przed posiłkiem, popijając szklanką wody. Wchłanianie pogarszają nudności, wymioty i przyspieszona perystaltyka jelit.
Inne leki. Guma guar i neomycyna zmniejszają wchłanianie penicyliny. Antybiotyki bakteriostatyczne (erytromycyna, tetracykliny, chloramfenikol) mogą osłabiać jej działanie - ChPL nie zaleca łączenia. Penicylina zmniejsza wydalanie metotreksatu, może wpływać na działanie leków przeciwzakrzepowych z grupy kumaryn i inaktywować doustną szczepionkę przeciw durowi brzusznemu. Probenecyd, sulfinpirazon oraz duże dawki salicylanów czy indometacyny mogą spowalniać wydalanie penicyliny. W trakcie leczenia możliwe są fałszywie dodatnie wyniki oznaczania glukozy w moczu metodami nieenzymatycznymi.
Ciąża i karmienie piersią. Danych o stosowaniu w ciąży brak lub są ograniczone - dla ostrożności ChPL zaleca unikanie leku w ciąży. Penicylina przenika do mleka w ilości, która może wpływać na karmione dziecko. Decyzję podejmuje lekarz.
Ospen w eRecepty24
Lekarz oceni, czy Ospen (fenoksymetylpenicylina (penicylina V)) jest dla Ciebie właściwy przy: zakażenia bakteryjne. Może poprosić o badania albo odmówić recepty. Zasady płatności i zwrotów: regulamin · cennik.
Najczęstsze pytania
Ospen: czy można dostać receptę online?
Tak, jeśli lekarz uzna Ospen za właściwy lek przy: zakażenia bakteryjne. Wypełniasz formularz, lekarz ocenia i może odmówić.
Czym różni się Ospen 1500 od Ospenu 750?
Ospen 1500 to tabletki z 1,5 mln j.m. penicyliny potasowej, przyjmowane godzinę przed posiłkiem. Ospen 750 to zawiesina z penicyliną benzatynową (750 tys. j.m. w 5 ml), stosowana głównie u dzieci i podawana niezależnie od posiłków. Postać i dawkę lekarz dobiera do wieku i masy ciała.
Ile dni bierze się Ospen?
Według ChPL tabletki stosuje się jeszcze 3 dni po ustąpieniu objawów (zawiesinę 2-3 dni), a przy zakażeniach paciorkowcowych - co najmniej 10 dni, aby zapobiec powikłaniom.
Czy Ospen stosuje się na anginę?
ChPL wymienia wśród wskazań zakażenia gardła, w tym paciorkowcowe zapalenie gardła i migdałków podniebiennych oraz płonicę, o przebiegu lekkim do umiarkowanego. W zakażeniach paciorkowcowych leczenie trwa co najmniej 10 dni. Czy zakażenie jest bakteryjne, ocenia lekarz.
Ospen 1500 - 2 czy 3 razy dziennie?
ChPL ogólnie zaleca podział dawki dobowej na 2 lub 3 porcje, a dla dorosłych podaje schemat 1,5 mln j.m. 3 razy na dobę, co 8 godzin. Liczbę dawek ustala lekarz - nie zmieniaj jej samodzielnie.
Czy Ospen można brać przy uczuleniu na penicylinę?
Nie. Nadwrażliwość na penicylinę jest przeciwwskazaniem. Przeciwwskazaniem jest też uczulenie na cefalosporyny, bo możliwa jest alergia krzyżowa.
Co zrobić, gdy po Ospenie pojawi się wysypka?
Reakcje skórne należą do częstych działań niepożądanych, ale mogą być początkiem ciężkiej reakcji alergicznej. Według ChPL przy reakcji alergicznej lek należy odstawić - skontaktuj się z lekarzem, a przy obrzęku lub duszności dzwoń 112.