Hydrokortyzon
Hydrokortyzon (hydrokortyzon) - lek na receptę (część kremów 0,5% i 1% - także bez recepty). Streszczenie ChPL z dnia 2025-04-18; nie zastępuje ulotki. ChPL · ulotka.
- Kategoria: Lek na receptę (część kremów 0,5% i 1% - także bez recepty)
- Substancja czynna: hydrokortyzon
- Podmiot odpowiedzialny: Aflofarm Farmacja Polska Sp. z o.o.
- ChPL z dnia 2025-04-18
Hydrokortyzon - w skrócie
- Wskazania (ChPL)
- krem 1% (Hydrocortisonum AFP), miejscowo: atopowe zapalenie skóry, liszaj rumieniowaty i płaski, rumień wielopostaciowy, łojotokowe zapalenie skóry, różne postacie wyprysku, łuszczyca owłosionej skóry głowy i zadawniona, świerzbiączka, kontynuacja leczenia silnymi glikokortykosteroidami; tabletki (Hydrocortisonum Jelfa): substytucja w niewydolności kory nadnerczy (choroba Addisona), wtórna niedoczynność kory nadnerczy w niedoczynności przysadki, zespół Nelsona, zespół nadnerczowo-płciowy, choroby o podłożu autoimmunologicznym.
- Substancja czynna
- hydrokortyzon. Słaby glikokortykosteroid do stosowania na skórę - łagodzi zapalenie, obrzęk i świąd; w tabletkach zastępuje kortyzol, którego organizm wytwarza za mało. Część kortykosteroidu wchłania się przez skórę, dlatego nawet krem stosuje się krótko i na niewielkie powierzchnie.
- Postać i moce
- krem 10 mg/g (1%) i 5 mg/g (0,5%); tabletki 10 mg i 20 mg
- Kategoria dostępności
- Lek na receptę (część kremów 0,5% i 1% - także bez recepty).
- Inne nazwy
- Ta sama substancja występuje też jako: Hydrocortisonum.
Czy Hydrokortyzon jest bez recepty?
Zależy od produktu. Według Rejestru Produktów Leczniczych bez recepty (kategoria OTC) są kremy z octanem hydrokortyzonu 5 mg/g (0,5%), np. Hydrocortisonum Aflofarm, Hydrocortisonum Ziaja, Hydrokortyzon Allefin, oraz kremy 10 mg/g (1%): Hydrocortisonum Ziaja MAX, Hydrokortyzon Allefin Max i Maxicortan. Krem Hydrocortisonum AFP 10 mg/g oraz tabletki z hydrokortyzonem mają kategorię Rp - wydaje się je na receptę.
Dawkowanie i sposób podawania - informacje ogólne
- krem: niewielką ilość nakłada się na zmienione miejsca 2 lub 3 razy na dobę
- na skórę twarzy krem stosuje się nie dłużej niż 3 dni
- jeśli po 7 dniach nie ma poprawy, skontaktuj się z lekarzem; krem bez recepty (0,5%) stosuje się bez porozumienia z lekarzem najwyżej 14 dni
- krem bez recepty: u dzieci poniżej 12 lat tylko z zalecenia lekarza
- tabletki: zwykle 20-30 mg na dobę u dorosłych i dzieci od 14 lat; u młodszych dzieci 36 mg/m2 pc. w 3 dawkach
- tabletki: dawkę podtrzymującą przyjmuje się rano, między 6 a 8, zgodnie z rytmem dobowym nadnerczy
- tabletek nie wolno odstawiać nagle - po długim leczeniu dawkę zmniejsza się stopniowo
Dawkę ustala lekarz.
Przeciwwskazania (ChPL)
- krem: zakażenia bakteryjne, wirusowe lub grzybicze skóry
- krem: trądzik zwykły i różowaty, zapalenie skóry wokół ust, zanik skóry, otwarte rany i uszkodzona skóra
- krem: nowotwory i stany przednowotworowe skóry, zmiany gruźlicze skóry, współistniejąca grzybica układowa
- nadwrażliwość na hydrokortyzon lub substancje pomocnicze
Ważne ostrzeżenia i działania niepożądane
- na twarz, okolice oczu i fałdy skóry stosuj tylko krótko - tam skóra najłatwiej ścieńcza się
- u dzieci nie smaruj pod pieluchą ani pod szczelnym opatrunkiem
- jeśli brak poprawy albo zmiany się szerzą, potrzebna jest ponowna ocena lekarza
- unikaj nakładania na powieki - ryzyko jaskry lub zaćmy
- przy cukrzycy nie stosuj kremu długotrwale
Działania niepożądane: krem - głównie przy stosowaniu dłuższym niż 14 dni: zanik i ścieńczenie skóry, rozstępy, przebarwienia i odbarwienia, trądzik posteroidowy, zapalenie skóry wokół ust, zapalenie mieszków włosowych, nadmierne owłosienie, pieczenie, zaczerwienienie, poszerzenie naczyń, nadkażenia. Przy dużej powierzchni, opatrunku okluzyjnym lub u dzieci możliwe działania ogólnoustrojowe (m.in. zahamowanie czynności nadnerczy). Tabletki - przy zbyt dużej dawce objawy nadmiaru glikokortykosteroidów. Pełna lista: ChPL, pkt 4.4–4.8.
Krem 0,5% a krem 1% - czym się różnią
Kremy różnią się ilością octanu hydrokortyzonu: 5 mg/g (0,5%) lub 10 mg/g (1%). Według ChPL obu mocy sposób użycia jest podobny - niewielką ilość nakłada się 2-3 razy na dobę, a na twarz najwyżej przez 3 dni.
ChPL kremu bez recepty (np. Hydrocortisonum Aflofarm 0,5%) zawiera dodatkowe ograniczenia: bez porozumienia z lekarzem nie stosuje się go dłużej niż 14 dni ani u dzieci poniżej 12 lat. Krem na receptę (Hydrocortisonum AFP) ma w ChPL szerszą listę wskazań, m.in. łuszczycę owłosionej skóry głowy i kontynuację leczenia silniejszymi sterydami.
Hydrokortyzon jest słabym kortykosteroidem. W RPL są też preparaty z maślanem hydrokortyzonu (np. Laticort 0,1%), to inna pochodna o odrębnej ChPL - wszystkie na receptę.
Jak bezpiecznie stosować krem z hydrokortyzonem
Kortykosteroid wchłania się przez skórę, więc ChPL zaleca unikać dużych powierzchni, dużych ilości i długiego leczenia. Najważniejsze zasady:
- nie nakładaj na zdrową skórę, powieki, błony śluzowe i do oczu,
- na twarz, pachy i pachwiny tylko gdy jest to konieczne - delikatna skóra łatwiej zanika i pojawiają się poszerzone naczynka,
- nie stosuj pod szczelnym opatrunkiem ani pod pieluchą - zwiększa to wchłanianie,
- przy zakażeniu skóry potrzebne jest leczenie przeciwbakteryjne lub przeciwgrzybicze,
- w łuszczycy stosuj szczególnie ostrożnie,
- u dzieci - ostrożnie i krótko.
Jeśli po 7 dniach nie ma poprawy, zgłoś się do lekarza.
Hydrokortyzon w ciąży i podczas karmienia piersią
Według pkt 4.6 ChPL kremu kobiety w ciąży, planujące ciążę lub karmiące nie powinny go stosować bez porozumienia z lekarzem. W ciąży krem stosuje się tylko w razie zdecydowanej konieczności - krótko, na małą powierzchnię i szczególnie ostrożnie w pierwszych 3 miesiącach. Podczas karmienia piersią także ostrożnie, krótko i na małą powierzchnię skóry.
Tabletki stosuje się w ciąży tylko, gdy według lekarza korzyść przeważa nad ryzykiem. Hydrokortyzon przenika do mleka; przy dużych dawkach tabletek zaleca się przerwanie karmienia piersią.
Zamienniki: inne produkty z substancją hydrokortyzon
- Akortor 10 mg, tabletki (Rp)
- Hydrocort CHEMA 5 mg/g, maść (OTC)
- Hydrocortisonum AFP 10 mg/g, krem (Rp)
- Hydrocortisonum Aflofarm 5 mg/g, krem (OTC)
- Hydrocortisonum Amara 5 mg/g, krem (OTC)
- Hydrocortisonum Jelfa 20 mg, tabletki (Rp)
- Hydrocortisonum Ziaja 5 mg/g, krem (OTC)
- Hydrocortisonum Ziaja MAX 10 mg/g, krem (OTC)
- Hydrocortisonum-SF 10 mg, tabletki (Rp)
- Hydrokortyzon Allefin 5 mg/g, krem (OTC)
- Hydrokortyzon Allefin Max 10 mg/g, krem (OTC)
- Maxicortan 10 mg/g, krem (OTC)
Ta sama substancja czynna; produkty mogą różnić się postacią i substancjami pomocniczymi. O zamianie decyduje lekarz lub farmaceuta.
Hydrokortyzon w eRecepty24
Lekarz oceni, czy Hydrokortyzon (hydrokortyzon) jest dla Ciebie właściwy przy: atopowe zapalenie skóry. Może poprosić o badania albo odmówić recepty. Zasady płatności i zwrotów: regulamin · cennik.
Najczęstsze pytania
Hydrokortyzon: czy można dostać receptę online?
Tak, jeśli lekarz uzna Hydrokortyzon za właściwy lek przy: atopowe zapalenie skóry. Wypełniasz formularz, lekarz ocenia i może odmówić.
Na co stosuje się krem z hydrokortyzonem?
Według ChPL kremu 1% m.in. na atopowe i łojotokowe zapalenie skóry, różne postacie wyprysku, liszaj płaski i rumieniowaty oraz łuszczycę owłosionej skóry głowy.
Ile dni można stosować hydrokortyzon na twarz?
Według ChPL na skórę twarzy krem stosuje się nie dłużej niż 3 dni, a stosowania na powieki i skórę wokół nich należy unikać.
Co zamiast hydrokortyzonu z apteki?
W RPL jest kilkanaście produktów z octanem hydrokortyzonu - kremy 0,5% i 1% (część bez recepty) oraz maść. O wyborze innej substancji, np. silniejszego kortykosteroidu, decyduje lekarz.
Czy krem z hydrokortyzonem można stosować u dziecka?
Ostrożnie i krótko. Kremów bez recepty nie stosuje się u dzieci poniżej 12 lat bez zalecenia lekarza, a u niemowląt nie nakłada się kremu pod pieluchę.
Jak przyjmuje się tabletki Hydrocortisonum Jelfa?
Dawkę ustala lekarz - zwykle 20-30 mg na dobę u dorosłych. Dawkę podtrzymującą przyjmuje się rano, między 6 a 8, a po długim leczeniu lek odstawia się stopniowo.