Zespół policystycznych jajników (PCOS) – objawy, leczenie i e-recepta online

Zespół policystycznych jajników (PCOS) to najczęstsza endokrynopatia u kobiet w wieku rozrodczym, dotykająca 6–12% populacji. Skonsultuj się z lekarzem online i uzyskaj e-receptę na odpowiednie leczenie.

Umów konsultację

Czym jest zespół policystycznych jajników (pcos)?

Zespół policystycznych jajników (PCOS) to złożone zaburzenie hormonalne charakteryzujące się hiperandrogenizmem, zaburzeniami owulacji i/lub policystyczną morfologią jajników w badaniu USG. PCOS wpływa na płodność, metabolizm, wygląd i zdrowie psychiczne kobiet. Diagnozę stawia się na podstawie kryteriów Rotterdamskich – obecność co najmniej dwóch z trzech kryteriów.

PCOS dotyka 6–12% kobiet w wieku rozrodczym i jest najczęstszą przyczyną bezpłodności anovulacyjnej. Kobiety z PCOS mają podwyższone ryzyko rozwoju cukrzycy typu 2, chorób sercowo-naczyniowych i raka endometrium.

Przyczyny i czynniki ryzyka

  • Insulinooporność – nadmiar insuliny stymuluje jajniki do produkcji androgenów
  • Predyspozycje genetyczne – rodzinne występowanie PCOS
  • Hiperandrogenizm – nadmiar męskich hormonów płciowych
  • Przewlekły stan zapalny o niskim nasileniu
  • Otyłość, zwłaszcza trzewna – nasila insulinooporność
  • Zaburzenia osi podwzgórze–przysadka–jajnik
  • Czynniki środowiskowe – dieta wysokoglikemiczna, brak aktywności fizycznej

Objawy zespół policystycznych jajników (pcos)

  • Nieregularne miesiączki, oligomenorrhea lub brak miesiączki (amenorrhea)
  • Hirsutyzm – nadmierne owłosienie na twarzy, klatce piersiowej i brzuchu
  • Trądzik i przetłuszczanie się skóry
  • Łysienie androgenowe – przerzedzenie włosów na szczycie głowy
  • Trudności z zajściem w ciążę (bezpłodność anovulacyjna)
  • Przyrost masy ciała i trudności z jej redukcją
  • Rogowacenie ciemne (acanthosis nigricans) – ciemne plamy na skórze
  • Obniżony nastrój, lęk i stany depresyjne

Leczenie

Farmakoterapia

  • Metformina – zmniejsza insulinooporność i poprawia owulację
  • Dwuskładnikowe tabletki antykoncepcyjne z działaniem antyandrogenowym
  • Spironolakton jako lek antyandrogenowy (poza wskazaniami rejestracyjnymi)
  • Klomifen lub letrozol do stymulacji owulacji przy planowaniu ciąży
  • Inozytol (mio-inozytol + D-chiro-inozytol) jako suplementacja wspomagająca

Zmiana stylu życia

  • Redukcja masy ciała o 5–10% – poprawia cykl miesiączkowy i owulację
  • Dieta o niskim indeksie glikemicznym, bogata w białko i błonnik
  • Regularna aktywność fizyczna – minimum 150 minut tygodniowo
  • Unikanie przetworzonej żywności i cukrów prostych

Leczenie objawów skórnych

  • Leki antykoncepcyjne z octanem cyproteronu (np. Syndi-35)
  • Miejscowe leczenie trądziku (retinoidy, benzoyl peroxide)
  • Epilacja laserowa lub IPL w leczeniu hirsutyzmu

Droga do diagnozy – badania

USG przezpochwowe jajników

Ocena morfologii jajników — obecność 12 lub więcej pęcherzyków o średnicy 2-9 mm lub objętość jajnika powyżej 10 ml spełnia kryterium ultrasonograficzne PCOS wg kryteriów Rotterdamskich.

Profil hormonalny (LH, FSH, testosteron, DHEA-S, androstendion)

Podwyższony stosunek LH/FSH oraz hiperandrogenemia są kluczowe dla rozpoznania PCOS. Badanie pozwala także na wykluczenie innych przyczyn hiperandrogenizmu.

Oznaczenie 17-OH progesteronu

Wykluczenie nieklasycznej postaci wrodzonego przerostu nadnerczy, który może imitować obraz kliniczny PCOS. Badanie powinno być wykonane w fazie folikularnej cyklu.

OGTT z insuliną (test obciążenia glukozą)

Insulinooporność występuje u 50-70% kobiet z PCOS. Badanie pozwala na wczesne wykrycie zaburzeń metabolizmu glukozy i wdrożenie odpowiedniego leczenia.

Profil lipidowy i oznaczenie glukozy na czczo

Ocena ryzyka metabolicznego i sercowo-naczyniowego u pacjentek z PCOS. Dyslipidemia i hiperglikemia często towarzyszą temu zespołowi i wymagają interwencji.

Leki stosowane w leczeniu

Glucophage Metformina Siofor Syndi-35

Najczęściej zadawane pytania

Czym jest PCOS i jak się objawia?
PCOS to zaburzenie hormonalne objawiające się nieregularnymi miesiączkami, nadmiarem androgenów (hirsutyzm, trądzik, łysienie) i policystycznymi jajnikami w USG. Towarzyszy mu często insulinooporność i trudności z zajściem w ciążę.
Czy PCOS można wyleczyć?
PCOS jest chorobą przewlekłą i nie można go całkowicie wyleczyć, ale odpowiednie leczenie pozwala skutecznie kontrolować objawy. Zmiana stylu życia, redukcja masy ciała i farmakoterapia znacząco poprawiają jakość życia i płodność.
Jak uzyskać e-receptę na leki stosowane w PCOS na erecepty24.pl?
Na erecepty24.pl możesz odbyć teleporadę z lekarzem endokrynologiem lub ginekologiem, który na podstawie Twoich wyników badań i objawów dobierze leczenie i wystawi e-receptę na metforminę lub antykoncepcję hormonalną.
Czy z PCOS można zajść w ciążę?
Tak, wiele kobiet z PCOS zachodzi w ciążę po wdrożeniu odpowiedniego leczenia. Redukcja masy ciała, metformina i leki stymulujące owulację (klomifen, letrozol) skutecznie przywracają cykle owulacyjne.
Jaką dietę stosować przy PCOS?
Zalecana jest dieta o niskim indeksie glikemicznym, bogata w białko, warzywa, pełnoziarniste produkty zbożowe i zdrowe tłuszcze. Należy ograniczyć cukry proste, przetworzoną żywność i białą mąkę. Dieta śródziemnomorska jest szczególnie korzystna.

Potrzebujesz recepty? Uzyskaj e-receptę online

Wypełnij formularz medyczny, a lekarz oceni Twoje wskazania i — jeśli to bezpieczne — wystawi e-receptę.

Umów konsultację
Treści na tej stronie mają charakter informacyjny i edukacyjny. Nie stanowią porady medycznej ani nie zastępują konsultacji z lekarzem. Przed zastosowaniem jakiegokolwiek leku skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą. Ostatnia aktualizacja: 2026-03-14.