Zakrzepica i zatorowość – objawy, leczenie i e-recepta online
Zakrzepica żylna i zatorowość płucna to stany zagrożenia życia wymagające szybkiego leczenia. Uzyskaj e-receptę na leki przeciwzakrzepowe na erecepty24.pl.
Umów konsultacjęCzym jest zakrzepica i zatorowość?
Zakrzepica żył głębokich (ZŻG) to tworzenie się skrzepliny w głębokich żyłach, najczęściej kończyn dolnych. Zatorowość płucna (ZP) to groźne powikłanie, w którym skrzeplina odrywa się i blokuje tętnicę płucną. Łącznie określa się je jako żylną chorobę zakrzepowo-zatorową (ŻChZZ). Jest to trzecia najczęstsza przyczyna zgonów sercowo-naczyniowych.
ŻChZZ dotyczy 1-2 na 1000 osób rocznie. Zatorowość płucna jest stanem bezpośredniego zagrożenia życia – masywna ZP ma śmiertelność sięgającą 30% bez leczenia. Po pierwszym epizodzie ZŻG ryzyko nawrotu wynosi 30% w ciągu 10 lat bez profilaktyki.
Przyczyny i czynniki ryzyka
- Triada Virchowa: zastój krwi, uszkodzenie śródbłonka, nadkrzepliwość
- Unieruchomienie – długotrwałe podróże, pooperacyjne leżenie, złamania
- Zabiegi chirurgiczne – szczególnie ortopedyczne (protezoplastyka stawów)
- Nowotwory złośliwe – paraneoplastyczna nadkrzepliwość
- Ciąża i połóg – 5-krotny wzrost ryzyka zakrzepicy
- Doustna antykoncepcja hormonalna i hormonoterapia zastępcza
- Trombofilia wrodzona – mutacja Leiden czynnika V, mutacja protrombiny, niedobór białka C/S
- Otyłość i palenie tytoniu
Objawy zakrzepica i zatorowość
- ZŻG: obrzęk jednej kończyny dolnej – asymetryczny, bolesny
- ZŻG: ból i tkliwość łydki, nasilona przy zginaniu grzbietowym stopy (objaw Homansa)
- ZŻG: zaczerwienienie i ocieplenie skóry kończyny
- ZP: nagła duszność – najczęstszy objaw zatorowości płucnej
- ZP: ból w klatce piersiowej nasilający się przy oddychaniu (ból opłucnowy)
- ZP: kaszel, niekiedy krwioplucie
- ZP: tachykardia, spadek ciśnienia, omdlenie (masywna ZP)
- ZP: nagłe zatrzymanie krążenia (ZP masywna – stan zagrożenia życia)
Leczenie
Leczenie ostrej fazy
- Heparyna drobnocząsteczkowa (enoksaparyna, nadroparyna) – natychmiastowe leczenie
- NOAC (riwaroksaban, apiksaban) – od początku bez heparyny w ZŻG
- Leczenie trombolityczne (alteplaza) – masywna ZP z niestabilnością hemodynamiczną
- Embolektomia chirurgiczna – w masywnej ZP zagrażającej życiu
Leczenie podtrzymujące
- NOAC przez min. 3-6 miesięcy po pierwszym epizodzie
- Przedłużona antykoagulacja u pacjentów z nawracającą ZŻG lub trombofilią
- Warfaryna – alternatywa przy przeciwwskazaniach do NOAC
- Pończochy elastyczne o stopniowanym ucisku – profilaktyka zespołu pozakrzepowego
Profilaktyka
- Profilaktyka farmakologiczna u pacjentów hospitalizowanych (heparyna, NOAC)
- Wczesne uruchamianie po zabiegach chirurgicznych
- Unikanie długotrwałego unieruchomienia – ćwiczenia w trakcie podróży
- Ocena ryzyka przed antykoncepcją hormonalną u kobiet z trombofilią
Droga do diagnozy – badania
USG Doppler naczyń
Podstawowe badanie w diagnostyce ZŻG – ocena drożności żył i obecności skrzepliny.
D-dimery
Marker aktywacji krzepnięcia – prawidłowy wynik wyklucza zakrzepicę (wysoka czułość, niska swoistość).
Angio-TK tętnic płucnych
Złoty standard diagnostyki zatorowości płucnej – bezpośrednie uwidocznienie materiału zatorowego.
Koagulogram
Ocena układu krzepnięcia (INR, APTT) – monitorowanie leczenia warfaryną i heparyną.
Badanie trombofilii
Panel badań wykrywających wrodzone i nabyte skłonności do zakrzepicy – wskazane u młodych pacjentów z nawrotami.
Leki stosowane w leczeniu
Najczęściej zadawane pytania
Jakie są objawy zakrzepicy żył głębokich?
Czym jest zatorowość płucna?
Jak długo trwa leczenie przeciwzakrzepowe?
Czy mogę uzyskać e-receptę na leki przeciwzakrzepowe?
Czy antykoncepcja hormonalna zwiększa ryzyko zakrzepicy?
Kiedy pilnie jechać na SOR?
Potrzebujesz recepty? Uzyskaj e-receptę online
Wypełnij formularz medyczny, a lekarz oceni Twoje wskazania i — jeśli to bezpieczne — wystawi e-receptę.
Umów konsultację