Bakteryjne zakażenia skóry - czyrak, liszajec, róża i zakażona rana
Za większość bakteryjnych zakażeń skóry odpowiadają gronkowiec złocisty i paciorkowce. Drobne, płytkie zmiany często goją się po leczeniu miejscowym, ale czyrak z gorączką, szerzące się zaczerwienienie albo róża wymagają antybiotyku doustnego, a ropień - nacięcia. Czyraków nie wyciskaj.
- Najczęściej gronkowiec i paciorkowiec
- Liszajec jest zaraźliwy
- Ropień zwykle wymaga nacięcia
Jak wygląda zakażenie skóry - rozpoznaj typ zmiany
| Zakażenie | Jak wygląda | Gdzie najczęściej |
|---|---|---|
| Zapalenie mieszków włosowych | drobne krostki wokół włosów, swędzą lub pieką | broda, uda, pośladki, miejsca po goleniu i depilacji |
| Czyrak | bolesny, twardy, czerwony guzek z ropnym czopem (rdzeniem) w środku | kark, pachy, pachwiny, pośladki, twarz |
| Czyrak gromadny | kilka połączonych czyraków, często z gorączką | kark, plecy; częściej przy cukrzycy |
| Liszajec zakaźny | pęcherzyki, które pękają i zasychają w miodowożółte strupy | wokół nosa i ust, dłonie; częściej u dzieci |
| Róża | żywoczerwona, gorąca, wyraźnie odgraniczona plama z obrzękiem; gorączka i dreszcze | podudzie, rzadziej twarz |
| Zanokcica | bolesny obrzęk i zaczerwienienie wału paznokcia, czasem ropa pod skórą | palce dłoni |
Zakażona rana daje narastający ból, ocieplenie, obrzęk i ropną wydzielinę. Czerwona smuga biegnąca od rany w górę kończyny to sygnał do pilnej pomocy.
Gronkowiec na skórze - czy jest zaraźliwy i czy jest wyleczalny
Gronkowiec złocisty żyje na skórze i w nosie u wielu zdrowych ludzi - samo nosicielstwo nie jest chorobą i zwykle nie wymaga leczenia. Zakażenie pojawia się, gdy bakteria wniknie przez uszkodzoną skórę: zadrapanie, ranę, zmiany po goleniu, wyprysk.
Ropne zmiany są zaraźliwe przez bezpośredni kontakt, wspólne ręczniki, maszynki do golenia i pościel. Liszajec łatwo przenosi się między dziećmi - dziecko wraca do przedszkola, gdy zmiany zaschną albo po co najmniej 48 godzinach skutecznego leczenia.
Zakażenia gronkowcowe skóry są wyleczalne. Kłopot sprawiają nawroty - wtedy lekarz szuka przyczyny (cukrzyca, nosicielstwo w rodzinie, choroby skóry) i rozważa wymaz, a przy szczepach opornych na antybiotyki dobiera lek według antybiogramu.
Jak leczy się bakteryjne zakażenia skóry
- Mały czyrak, zanokcica
- Ciepłe, wilgotne okłady kilka razy dziennie przyspieszają samoistne opróżnienie. Nie nakłuwaj i nie wyciskaj - zwłaszcza na twarzy, gdzie zakażenie może szerzyć się w głąb.
- Liszajec ograniczony
- Najpierw antyseptyk; przy niewielu zmianach lekarz może przepisać maść lub krem z antybiotykiem, np. z kwasem fusydowym albo mupirocyną.
- Zmiany rozległe lub z gorączką
- Antybiotyk doustny działający na gronkowca i paciorkowca - liszajec rozsiany, czyrak gromadny, czyrak z zapaleniem skóry wokół.
- Róża
- Wymaga antybiotyku doustnego, zwykle z grupy penicylin; przy ciężkim przebiegu leczenie dożylne w szpitalu.
- Ropień
- Duży, chełboczący guz trzeba naciąć i oczyścić - sam antybiotyk zwykle nie wystarcza. Zabieg wykonuje lekarz na wizycie osobistej.
Zakażenie skóry: online, wizyta osobista czy pilnie
Lekarz online ocenia zmiany na podstawie wywiadu i zdjęć zrobionych przy dobrym świetle.
Online, po ocenie lekarza
- liszajec, zapalenie mieszków włosowych, mały czyrak lub zanokcica bez gorączki - ocena i recepta na leczenie miejscowe lub doustne
- nawracające czyraki - plan postępowania i wskazanie badań
- zaczerwienienie wokół drobnej rany bez gorączki - ocena, czy potrzebny antybiotyk
Tylko na wizycie osobistej
- duży, miękki, chełboczący ropień do nacięcia
- czyrak gromadny, zmiany przy cukrzycy lub na stopie cukrzycowej
- róża lub szerzące się zaczerwienienie kończyny z gorączką
- czyrak na twarzy z obrzękiem okolicy oka
Pilnie
- zaczerwienienie szybko się powiększa, pojawia się czerwona smuga, wysoka gorączka z dreszczami - SOR
- ból nieproporcjonalnie silny do wyglądu skóry, pęcherze z krwistym płynem, sinienie skóry, splątanie, spadek ciśnienia - 112
Zdjęcie zmiany i konsultacja bez wychodzenia z domu
Opisz, od kiedy masz zmiany, czy masz gorączkę i choroby przewlekłe, i dołącz zdjęcia. Lekarz zdecyduje, czy wystarczy leczenie miejscowe, czy potrzebny jest antybiotyk na receptę albo wizyta osobista. Konsultacja z e-receptą 49 zł.
Zakażenia skóry - co jeszcze warto sprawdzić
- Recepta na antybiotykKiedy lekarz online przepisze antybiotyk i jak go brać.
- Fucidin (kwas fusydowy)Krem i maść z antybiotykiem stosowane m.in. w liszajcu.
- TrądzikKrostki na twarzy i plecach to nie zawsze zakażenie gronkowcem.
- GrzybicaZaczerwienienie między palcami i w pachwinach - często grzyb, nie bakteria.
Leki - karty informacyjne
Najczęstsze pytania
Jak usunąć rdzeń czyraka?
Nie usuwaj go samodzielnie. Ciepłe okłady przyspieszają dojrzewanie czyraka i samoistne wydostanie się rdzenia. Wyciskanie wtłacza bakterie głębiej i może wywołać ropień lub zakażenie krwi. Jeśli czyrak jest duży i miękki, lekarz nacina go w warunkach jałowych.
Czy maść na liszajec jest bez recepty?
Maści i kremy z antybiotykiem (np. kwas fusydowy, mupirocyna) są na receptę. Bez recepty kupisz antyseptyki do przemywania zmian. Przy rozległym liszajcu maść nie wystarcza - potrzebny jest antybiotyk doustny.
Czym różni się róża od zwykłego zaczerwienienia skóry?
Róża to zakażenie paciorkowcowe: zmiana jest żywoczerwona, gorąca, napięta i ostro odgraniczona od zdrowej skóry, a chory często ma gorączkę i dreszcze jeszcze przed pojawieniem się zaczerwienienia. Wymaga antybiotyku - zgłoś się do lekarza tego samego dnia.
Dlaczego czyraki wracają?
Najczęściej z powodu nosicielstwa gronkowca w nosie (u siebie lub domowników), niewyrównanej cukrzycy, otyłości, tarcia skóry albo wspólnych ręczników. Przy nawrotach lekarz może zlecić wymaz i badania oraz zaproponować postępowanie zmniejszające nosicielstwo.