Świerzb – objawy, leczenie i e-recepta online

Świerzb to zaraźliwa choroba skóry wywoływana przez świerzbowca ludzkiego, powodująca intensywny świąd. Na erecepty24.pl uzyskasz e-receptę na leki przeciwświerzbowe po konsultacji online z lekarzem.

Umów konsultację

Czym jest świerzb?

Świerzb (scabies) to zaraźliwa choroba pasożytnicza skóry wywoływana przez roztocze Sarcoptes scabiei var. hominis. Samica świerzbowca drąży tunele w warstwie rogowej naskórka, gdzie składa jaja. Choroba wywołuje intensywny świąd, nasilający się w nocy, spowodowany reakcją alergiczną na pasożyta i jego odchody.

Świerzb dotyka ok. 200 mln osób na świecie rocznie. W ostatnich latach obserwuje się wzrost zachorowań w Europie, w tym w Polsce.

Przyczyny i czynniki ryzyka

  • Bezpośredni, przedłużony kontakt skóra-skóra z osobą zakażoną
  • Kontakty seksualne (świerzb jako choroba przenoszona drogą płciową)
  • Wspólne używanie pościeli, ręczników i odzieży (rzadziej)
  • Przebywanie w warunkach dużego zagęszczenia (domy opieki, internaty)
  • Osłabiona odporność sprzyja postaci norweskiej (hiperkeratotycznej)

Objawy świerzb

  • Intensywny świąd nasilający się w nocy i po kąpieli
  • Drobne grudki i pęcherzyki na skórze
  • Widoczne tunele (norki) świerzbowcowe – szarawe, kręte linie
  • Typowa lokalizacja: przestrzenie międzypalcowe, nadgarstki, łokcie, pępek, genitalia
  • Wtórne zmiany z drapania – przeczesy, nadkażenia bakteryjne
  • U niemowląt – zmiany na dłoniach, stopach i głowie

Leczenie

Farmakoterapia przeciwświerzbowa

  • Permetryna 5% krem – lek pierwszego wyboru, nakładany na całe ciało na 8–14 godzin
  • Iwermektyna doustna – stosowana w przypadkach opornych lub świerzbu norweskiego
  • Leczenie jednoczesne wszystkich domowników i partnerów seksualnych
  • Powtórzenie leczenia po 7–14 dniach w celu eliminacji nowo wylęgłych osobników

Leczenie wspomagające

  • Leki przeciwhistaminowe łagodzące świąd
  • Emolienty i kremy nawilżające po zakończeniu leczenia
  • Antybiotyki miejscowe przy nadkażeniu bakteryjnym zmian

Dekontaminacja otoczenia

  • Pranie pościeli i odzieży w temperaturze powyżej 60°C
  • Zamknięcie trudnych do prania przedmiotów w worku foliowym na min. 72 godziny
  • Dokładne odkurzenie mebli tapicerowanych i dywanów
  • Zmiana i pranie pościeli w dniu zastosowania leku

Droga do diagnozy – badania

Badanie dermatoskopowe

Dermatoskopia umożliwia uwidocznienie nory świerzbowcowej i roztocza (obraz ‘trójkąta delta’). Jest szybką i nieinwazyjną metodą potwierdzenia rozpoznania.

Zeskrobiny naskórkowe

Pobranie zeskrobin z nory świerzbowcowej i ocena mikroskopowa w kierunku roztoczy, jaj lub odchodów. Stanowi złoty standard w potwierdzeniu zakażenia Sarcoptes scabiei.

Ocena kliniczna rozmieszczenia zmian

Analiza charakterystycznego rozmieszczenia grudkowo-pęcherzykowych zmian skórnych w przestrzeniach międzypalcowych, nadgarstkach i okolicach narządów płciowych. Typowy obraz kliniczny jest często wystarczający do rozpoznania.

Test atramentowy na nory świerzbowcowe

Naniesienie atramentu na skórę i zetarcie go pozwala na uwidocznienie nor świerzbowcowych jako ciemnych linijnych struktur. Prosta metoda potwierdzająca obecność charakterystycznych kanałów.

Leki stosowane w leczeniu

Iwermektyna Permetryna

Najczęściej zadawane pytania

Jak szybko działa leczenie świerzbu?
Świąd może utrzymywać się jeszcze 2–4 tygodnie po skutecznym leczeniu z powodu reakcji alergicznej na martwe pasożyty. Nie oznacza to nieskuteczności terapii.
Czy permetrynę stosuje się jednorazowo?
Zwykle zaleca się dwie aplikacje permetryny – pierwszą i powtórną po 7–14 dniach. Lek nakłada się na całe ciało od szyi w dół, zmywając po 8–14 godzinach.
Czy na erecepty24.pl mogę uzyskać e-receptę na leki na świerzb?
Tak, po teleporadzie z lekarzem na erecepty24.pl możesz uzyskać e-receptę na iwermektynę doustną lub permetrynę stosowaną w leczeniu świerzbu.
Czy muszę leczyć całą rodzinę?
Tak, wszyscy domownicy i bliscy kontaktowi powinni być leczeni jednocześnie, nawet jeśli nie mają objawów – mogą być bezobjawowymi nosicielami pasożyta.

Potrzebujesz recepty? Uzyskaj e-receptę online

Wypełnij formularz medyczny, a lekarz oceni Twoje wskazania i — jeśli to bezpieczne — wystawi e-receptę.

Umów konsultację
Treści na tej stronie mają charakter informacyjny i edukacyjny. Nie stanowią porady medycznej ani nie zastępują konsultacji z lekarzem. Przed zastosowaniem jakiegokolwiek leku skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą. Ostatnia aktualizacja: 2026-03-14.