Profilaktyka sercowo-naczyniowa – badania, leczenie i e-recepta online

Choroby sercowo-naczyniowe to główna przyczyna zgonów w Polsce. Skuteczna profilaktyka może uratować życie. Uzyskaj e-receptę na leki kardioprotekcyjne na erecepty24.pl.

Umów konsultację

Czym jest profilaktyka sercowo-naczyniowa?

Profilaktyka sercowo-naczyniowa obejmuje działania mające na celu zapobieganie chorobom układu krążenia (zawał serca, udar mózgu, choroba tętnic obwodowych) lub spowolnienie ich postępu. Wyróżniamy profilaktykę pierwotną (u osób bez choroby) i wtórną (u osób po incydencie sercowo-naczyniowym). Kluczowe jest oszacowanie globalnego ryzyka za pomocą skal SCORE2/SCORE2-OP.

Choroby sercowo-naczyniowe odpowiadają za ok. 40% zgonów w Polsce – ponad 170 000 rocznie. Większość czynników ryzyka jest modyfikowalna: nadciśnienie, hipercholesterolemia, palenie, cukrzyca, otyłość, brak aktywności fizycznej. Wdrożenie profilaktyki nawet w średnim wieku znacząco wydłuża życie.

Przyczyny i czynniki ryzyka

  • Nadciśnienie tętnicze – najważniejszy modyfikowalny czynnik ryzyka udaru i zawału
  • Hipercholesterolemia – podwyższony LDL-cholesterol napędza miażdżycę
  • Palenie tytoniu – 2-3-krotnie zwiększa ryzyko sercowo-naczyniowe
  • Cukrzyca typu 2 – ekwiwalent ryzyka choroby wieńcowej
  • Otyłość brzuszna – obwód talii >94 cm (mężczyźni), >80 cm (kobiety)
  • Brak aktywności fizycznej – siedzący tryb życia
  • Nieprawidłowa dieta – nadmiar soli, tłuszczów nasyconych, cukrów
  • Obciążenie rodzinne – przedwczesna choroba sercowo-naczyniowa u krewnych

Objawy profilaktyka sercowo-naczyniowa

  • Profilaktyka dotyczy osób bez objawów – celem jest niedopuszczenie do ich pojawienia się
  • Podwyższone ciśnienie tętnicze (>=140/90 mmHg) – często bezobjawowe
  • Podwyższony cholesterol – wykrywany wyłącznie w badaniach laboratoryjnych
  • Podwyższona glikemia na czczo (100-125 mg/dl – stan przedcukrzycowy)
  • Nadwaga i otyłość – BMI >=25
  • Brak kondycji fizycznej i szybkie męczenie się
  • Stres przewlekły i zaburzenia snu
  • Objawy pojawiają się dopiero jako powikłania (ból w klatce, duszność, udar)

Leczenie

Leczenie farmakologiczne

  • Statyny (atorwastatyna, rosuwastatyna) – obniżenie LDL-C wg celów SCORE
  • Leki hipotensyjne (ACE-inhibitory, ARB, amlodypina) – cel <130/80 mmHg
  • ASA 75 mg – profilaktyka wtórna u pacjentów po zawale/udarze
  • Metformina, SGLT2i – kontrola glikemii z ochroną sercowo-naczyniową

Modyfikacja stylu życia

  • Zaprzestanie palenia tytoniu – zmniejsza ryzyko o 50% w ciągu 1-2 lat
  • Dieta śródziemnomorska lub DASH – bogata w warzywa, owoce, ryby
  • Aktywność fizyczna – min. 150 min/tydzień umiarkowanej intensywności
  • Redukcja masy ciała – cel BMI 20-25 kg/m2

Monitorowanie ryzyka

  • Ocena ryzyka SCORE2 (40-69 lat) lub SCORE2-OP (>=70 lat)
  • Lipidogram, glikemia, HbA1c, kreatynina – co 1-2 lata
  • Pomiar ciśnienia tętniczego – regularne kontrole
  • Badania obrazowe (IMT tętnic szyjnych, CAC score) – u osób z umiarkowanym ryzykiem

Droga do diagnozy – badania

Profil lipidowy

Kluczowe badanie profilaktyczne – cholesterol całkowity, LDL-C, HDL-C, trójglicerydy.

Glukoza na czczo

Badanie przesiewowe w kierunku cukrzycy i stanu przedcukrzycowego – kluczowy czynnik ryzyka.

Pomiar ciśnienia tętniczego

Regularne pomiary ciśnienia – nadciśnienie jest najczęstszym modyfikowalnym czynnikiem ryzyka.

Ocena ryzyka wg SCORE2

Skala oceny 10-letniego ryzyka sercowo-naczyniowego – podstawa decyzji o intensywności leczenia.

Wskaźnik uwapnienia CAC

CAC score (TK serca) – bezpośrednia ocena obciążenia miażdżycą tętnic wieńcowych u osób z umiarkowanym ryzykiem.

Leki stosowane w leczeniu

Atorwastatyna Rosuwastatyna Ramipril Perindopril Amlodypina Indapamid Kwas acetylosalicylowy Ezetymib Metformina Empagliflozyna

Najczęściej zadawane pytania

Kiedy rozpocząć profilaktykę sercowo-naczyniową?
Zdrowy styl życia – od dzieciństwa. Badania profilaktyczne (lipidogram, glikemia, ciśnienie) – od 20. roku życia, regularnie co 1-2 lata.
Czym jest skala SCORE2?
SCORE2 to europejska skala oceny 10-letniego ryzyka śmiertelnego i niefatalnego incydentu sercowo-naczyniowego. Uwzględnia wiek, płeć, ciśnienie, cholesterol i palenie.
Czy muszę brać statyny, jeśli mam wysoki cholesterol?
Decyzja zależy od globalnego ryzyka sercowo-naczyniowego, nie tylko od poziomu cholesterolu. Lekarz oceni ryzyko i zaproponuje leczenie.
Czy mogę uzyskać e-receptę na leki profilaktyczne?
Tak – na erecepty24.pl po konsultacji z lekarzem możesz otrzymać e-receptę na statyny, leki hipotensyjne i inne leki kardioprotekcyjne.
Czy ASA zapobiega zawałowi?
ASA jest zalecany w profilaktyce wtórnej (po zawale/udarze). W profilaktyce pierwotnej korzyści nie przewyższają ryzyka krwawienia u większości osób.
Jakie są modyfikowalne czynniki ryzyka?
Nadciśnienie, hipercholesterolemia, palenie, cukrzyca, otyłość, brak aktywności fizycznej, nadmiar alkoholu i stres. Zmiana stylu życia może zmniejszyć ryzyko o ponad 50%.

Potrzebujesz recepty? Uzyskaj e-receptę online

Wypełnij formularz medyczny, a lekarz oceni Twoje wskazania i — jeśli to bezpieczne — wystawi e-receptę.

Umów konsultację
Treści na tej stronie mają charakter informacyjny i edukacyjny. Nie stanowią porady medycznej ani nie zastępują konsultacji z lekarzem. Przed zastosowaniem jakiegokolwiek leku skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą. Ostatnia aktualizacja: 2026-03-14.