Badanie laboratoryjne

Zeskrobiny naskórkowe – diagnostyka świerzbu i grzybic

Zeskrobiny naskórkowe to badanie polegające na zebraniu materiału ze skóry i ocenie mikroskopowej w celu wykrycia świerzbowca, grzybów lub innych patogenów skóry.

Skonsultuj zmiany skórne z dermatologiem online

Zeskrobiny naskórkowe – to badanie diagnostyczne polegające na zebraniu materiału z powierzchni skóry za pomocą skalpela lub łyżeczki Volkmann’a i ocenie mikroskopowej preparatu w KOH (wodorotlenku potasu). Pozwala wykryć roztocze świerzbowca (Sarcoptes scabiei), ich jaja i odchody oraz grzyby dermatofitowe.

Czym jest badanie Zeskrobiny naskórkowe?

Lekarz za pomocą tępego skalpela delikatnie zeskrobuje naskórek z podejrzanych zmian (grudek, nor, łuszczących się ognisk). Materiał umieszcza na szkiełku podstawowym, dodaje 10–20% KOH (rozpuszcza keratynę, ułatwiając wizualizację pasożytów) i ogląda pod mikroskopem. W świerzbie poszukuje się dorosłych roztoczy, jaj i peletek kałowych (scybala).

Czułość zeskrobin w diagnostyce świerzbu wynosi ok. 40–60% – wynik ujemny nie wyklucza choroby. Dermatoskopia (dermoskopia) może uzupełnić diagnostykę – uwidacznia ciemnobrązowy trójkątny kształt głowy roztocza na końcu nory (sign delta).

Kiedy lekarz zleca zeskrobiny naskórkowe?

Podejrzenie świerzbu – świąd nasilający się w nocy, grudki, nory
Różnicowanie świerzbu od egzemy i alergii
Podejrzenie grzybicy skóry gładkiej
Diagnostyka demodeksu (Demodex folliculorum)

Jak się przygotować do badania?

Nie stosuj maści przed badaniem

Nie nakładaj maści, kremów ani zasypki na badane miejsca – mogą utrudniać pobranie materiału.

Wskaż podejrzane zmiany

Zaznacz lekarzowi miejsca z nasilonym świądem i widocznymi norami – pobranie z tych miejsc zwiększa czułość.

Normy i wartości referencyjne

Parametr	Norma	Co oznacza odchylenie
Sarcoptes scabiei	Brak	Obecność – potwierdzenie świerzbu
Elementy grzybicze	Brak	Obecność strzępek/zarodników – grzybica

Interpretacja wyników – na co zwrócić uwagę?

Wykrycie dorosłego roztocza, jaj lub scybali świerzbowca jednoznacznie potwierdza świerzb. Wynik ujemny nie wyklucza choroby (czułość 40–60%) – rozpoznanie może być kliniczne. Obecność strzępek grzybni lub zarodników potwierdza grzybicę.

W przypadku świerzbu norweskiego (hiperkeratotycznego) czułość zeskrobin jest znacznie wyższa ze względu na ogromną liczbę roztoczy. W świerzbie klasycznym liczba roztoczy na ciele wynosi zaledwie 10–15 osobników.

Masz wyniki? Skonsultuj je z lekarzem online

Lekarz przeanalizuje Twoje wyniki i dobierze odpowiednie leczenie – bez wychodzenia z domu.

Umów konsultację

Powiązane dolegliwości

Badanie Zeskrobiny naskórkowe jest wykorzystywane w diagnostyce następujących schorzeń:

Świerzb

Zeskrobiny naskórkowe z wykryciem świerzbowca potwierdzają rozpoznanie świerzbu.

Leki powiązane z wynikami badania

Permetryna Iwermektyna Benzoesan benzylu

Najczęściej zadawane pytania

Czy zeskrobiny naskórkowe bolą?

Badanie powoduje jedynie lekkie drapanie – nie jest bolesne. Nie narusza głębszych warstw skóry.

Ile czeka się na wynik?

Wynik jest dostępny natychmiast – preparat ogląda się pod mikroskopem podczas wizyty.

Czy ujemny wynik wyklucza świerzb?

Nie, czułość zeskrobin wynosi ok. 40–60%. Przy typowym obrazie klinicznym lekarz może rozpoznać świerzb mimo ujemnego wyniku.

Potrzebujesz skierowania na badanie lub konsultacji wyników?

Nasi lekarze wystawią e-skierowanie online i pomogą zinterpretować wyniki – szybko i wygodnie.

Skonsultuj wyniki Uzyskaj e-receptę na leczenie świerzbu

Treści zamieszczone na stronie mają charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny i nie stanowią porady medycznej. Wyniki badań zawsze powinny być interpretowane przez lekarza, który uwzględni pełen kontekst kliniczny i historię zdrowotną pacjenta. Ostatnia aktualizacja: 2026-03-14.