Badanie laboratoryjne

Test z sekretyną – diagnostyka zespołu Zollingera-Ellisona

Test z sekretyną to badanie prowokacyjne stosowane w diagnostyce zespołu Zollingera-Ellisona (ZES). Polega na podaniu sekretyny i ocenie odpowiedzi gastryny w surowicy.

Skonsultuj wynik testu z lekarzem online

Test z sekretyną – to badanie prowokacyjne polegające na dożylnym podaniu sekretyny i monitorowaniu poziomu gastryny we krwi. U pacjentów z gastrinomą (ZES) sekretyna paradoksalnie powoduje wzrost gastryny, podczas gdy u zdrowych osób jej poziom spada.

Czym jest badanie Test z sekretyną?

Test z sekretyną jest uznawany za najczulszy test prowokacyjny w diagnostyce zespołu Zollingera-Ellisona (ZES). Sekretyna to hormon jelitowy, który fizjologicznie hamuje wydzielanie gastryny. W przypadku guza wydzielającego gastrynę (gastrinomy) sekretyna paradoksalnie stymuluje komórki nowotworowe do nasilonego wydzielania gastryny. Wzrost gastryny o >120 pg/ml po podaniu sekretyny jest uznawany za dodatni wynik testu.

Zespół Zollingera-Ellisona to rzadki nowotwór neuroendokrynny trzustki lub dwunastnicy, który produkuje nadmiar gastryny, prowadząc do nadmiernego wydzielania kwasu żołądkowego, nawracających wrzodów i biegunki.

Kiedy lekarz zleca test z sekretyną?

Podejrzenie zespołu Zollingera-Ellisona – nawracające wrzody żołądka oporne na leczenie
Hipergastrynemia (gastryna >1000 pg/ml) o niewyjaśnionej przyczynie
Nawracające wrzody dwunastnicy mimo leczenia IPP
Biegunka tłuszczowa z towarzyszącą hipersekrecją kwasu żołądkowego

Jak się przygotować do badania?

Odstawienie IPP

Inhibitory pompy protonowej (omeprazol, pantoprazol) należy odstawić na min. 7 dni przed testem, gdyż podwyższają gastrynę. Skonsultuj to z lekarzem.

Na czczo

Badanie wykonuje się na czczo – nie jedz przez min. 12 godzin.

Warunki szpitalne

Test wykonywany jest w warunkach szpitalnych lub ambulatoryjnych pod nadzorem lekarza.

Normy i wartości referencyjne

Parametr	Norma	Co oznacza odchylenie
Gastryna bazalna	<100 pg/ml	↑ hipergastrynemia – wymaga diagnostyki
Wzrost gastryny po sekretynie	<120 pg/ml	↑ >120 pg/ml sugeruje gastrinomę (ZES)

Interpretacja wyników – na co zwrócić uwagę?

Wynik testu uznaje się za dodatni, gdy gastryna wzrasta o ponad 120 pg/ml w ciągu 2–10 minut po dożylnym podaniu sekretyny (2 j./kg m.c.). Czułość testu wynosi ok. 85–90%, a swoistość >95%. Wynik dodatni silnie sugeruje gastrinomę i wymaga dalszej diagnostyki obrazowej (TK jamy brzusznej, EUS, scyntygrafia receptorów somatostatynowych) w celu lokalizacji guza.

Masz wyniki? Skonsultuj je z lekarzem online

Lekarz przeanalizuje Twoje wyniki i dobierze odpowiednie leczenie – bez wychodzenia z domu.

Umów konsultację

Powiązane dolegliwości

Badanie Test z sekretyną jest wykorzystywane w diagnostyce następujących schorzeń:

Zespół Zollingera-Ellisona

Test z sekretyną jest najczulszym badaniem prowokacyjnym w diagnostyce ZES.

Leki powiązane z wynikami badania

Controloc Omeprazol Octreotyd

Najczęściej zadawane pytania

Na czym polega test z sekretyną?

Polega na dożylnym podaniu sekretyny (2 j./kg m.c.) i pomiarze poziomu gastryny we krwi przed podaniem i co 5 minut przez 30 minut. U pacjentów z ZES gastryna paradoksalnie rośnie.

Czy test z sekretyną jest bezpieczny?

Tak, test jest ogólnie bezpieczny. Mogą wystąpić przejściowe objawy: zaczerwienienie twarzy, uczucie ciepła, dyskomfort brzuszny.

Jak dokładny jest test z sekretyną?

Czułość testu wynosi ok. 85–90%, a swoistość >95%. Jest to najdokładniejszy test prowokacyjny w diagnostyce ZES.

Ile kosztuje test z sekretyną?

Test jest wykonywany w ośrodkach referencyjnych i kosztuje ok. 500–1000 zł. W ramach diagnostyki szpitalnej może być refundowany.

Potrzebujesz skierowania na badanie lub konsultacji wyników?

Nasi lekarze wystawią e-skierowanie online i pomogą zinterpretować wyniki – szybko i wygodnie.

Skonsultuj wyniki Uzyskaj e-skierowanie do gastroenterologa

Treści zamieszczone na stronie mają charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny i nie stanowią porady medycznej. Wyniki badań zawsze powinny być interpretowane przez lekarza, który uwzględni pełen kontekst kliniczny i historię zdrowotną pacjenta. Ostatnia aktualizacja: 2026-03-14.