Badanie obrazowe

RTG stawów krzyżowo-biodrowych – wskazania, przebieg i interpretacja

RTG stawów krzyżowo-biodrowych to badanie obrazowe kluczowe w diagnostyce zesztywniającego zapalenia stawów kręgosłupa (ZZSK) i innych spondyloartropatii.

Skonsultuj wyniki RTG online

RTG stawów krzyżowo-biodrowych – to badanie radiologiczne oceniające stan stawów krzyżowo-biodrowych (sacroiliacalnych) za pomocą promieni rentgenowskich. Jest podstawowym badaniem w diagnostyce zesztywniającego zapalenia stawów kręgosłupa (ZZSK).

Czym jest badanie RTG stawów krzyżowo-biodrowych?

Zdjęcie RTG stawów krzyżowo-biodrowych wykonuje się w projekcji przednio-tylnej (AP). Lekarz radiolog ocenia symetrię stawów, szerokość szpary stawowej, obecność nadżerek, sklerotyzacji i ewentualnego zarośnięcia (ankylozy) stawów. Zmiany radiologiczne klasyfikuje się w skali 0–4 (skala Nowego Jorku).

RTG wykrywa jedynie zaawansowane zmiany zapalne – nadżerki i sklerotyzację widoczne na RTG pojawiają się po kilku–kilkunastu latach trwania choroby. Do wczesnej diagnostyki znacznie czulszy jest rezonans magnetyczny (MRI), który wykrywa aktywne zapalenie na etapie obrzęku szpiku.

Kiedy lekarz zleca rtg stawów krzyżowo-biodrowych?

Podejrzenie zesztywniającego zapalenia stawów kręgosłupa (ZZSK)
Przewlekły ból krzyża u osób poniżej 45. roku życia trwający ponad 3 miesiące
Sztywność poranna kręgosłupa ustępująca po ćwiczeniach
Monitorowanie progresji radiologicznej w ZZSK

Jak się przygotować do badania?

Bez specjalnego przygotowania

Badanie RTG nie wymaga bycia na czczo ani odstawiania leków.

Zdejmij metalowe elementy

Zdejmij pas z metalową klamrą i biżuterię w okolicy miednicy.

Poinformuj o ciąży

Kobiety w ciąży lub podejrzewające ciążę powinny poinformować o tym przed badaniem.

Normy i wartości referencyjne

Parametr	Norma	Co oznacza odchylenie
Stopień 0	Norma	Brak zmian radiologicznych
Stopień 1	Podejrzane	Niejednoznaczne zmiany – wymagana dalsza diagnostyka
Stopień 2	Minimalne	Drobne nadżerki, sklerotyzacja – szpara zachowana
Stopień 3	Umiarkowane	Wyraźne nadżerki, zwężenie szpary stawowej
Stopień 4	Zaawansowane	Całkowita ankyloza (zarośnięcie stawu)

Interpretacja wyników – na co zwrócić uwagę?

Zapalenie stawów krzyżowo-biodrowych (sacroiliitis) jest warunkiem koniecznym do rozpoznania ZZSK według kryteriów nowojorskich. Wymagane jest zapalenie obustronne co najmniej 2. stopnia lub jednostronne 3.–4. stopnia. Zmiany radiologiczne rozwijają się powoli – mogą być niewidoczne przez pierwsze lata choroby.

Asymetryczne zmiany mogą sugerować inne spondyloartropatie (np. łuszczycowe zapalenie stawów). Zmiany 1. stopnia są niespecyficzne i wymagają różnicowania z osteitis condensans ilii lub innymi przyczynami bólu krzyża.

Masz wyniki? Skonsultuj je z lekarzem online

Lekarz przeanalizuje Twoje wyniki i dobierze odpowiednie leczenie – bez wychodzenia z domu.

Umów konsultację

Powiązane dolegliwości

Badanie RTG stawów krzyżowo-biodrowych jest wykorzystywane w diagnostyce następujących schorzeń:

Zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa

RTG stawów krzyżowo-biodrowych jest podstawowym badaniem w diagnostyce ZZSK.

Leki powiązane z wynikami badania

Sulfasalazyna Naproxen Diclofenac

Najczęściej zadawane pytania

Czy RTG stawów krzyżowo-biodrowych jest bolesne?

Nie, badanie RTG jest bezbolesne i trwa zaledwie kilka sekund. Pacjent leży na plecach na stole rentgenowskim.

Czy RTG zawsze wykryje ZZSK?

Nie, we wczesnym stadium choroby (pierwsze 2–5 lat) zmiany mogą być niewidoczne na RTG. Wówczas lepszym badaniem jest rezonans magnetyczny (MRI).

Ile kosztuje RTG stawów krzyżowo-biodrowych?

Koszt badania RTG wynosi 50–120 zł w prywatnej placówce. Z skierowaniem jest refundowane przez NFZ.

Jak często powtarzać RTG w ZZSK?

Zwykle co 2 lata w celu monitorowania progresji. Częstość ustala reumatolog na podstawie aktywności choroby.

Potrzebujesz skierowania na badanie lub konsultacji wyników?

Nasi lekarze wystawią e-skierowanie online i pomogą zinterpretować wyniki – szybko i wygodnie.

Skonsultuj wyniki Zapytaj reumatologa o dalszą diagnostykę

Treści zamieszczone na stronie mają charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny i nie stanowią porady medycznej. Wyniki badań zawsze powinny być interpretowane przez lekarza, który uwzględni pełen kontekst kliniczny i historię zdrowotną pacjenta. Ostatnia aktualizacja: 2026-03-14.