Badanie laboratoryjne

Przeciwciała ASCA i pANCA – wskazania, normy i interpretacja

Oznaczenie przeciwciał ASCA i pANCA to badanie serologiczne wspierające diagnostykę różnicową nieswoistych zapaleń jelit – choroby Crohna i wrzodziejącego zapalenia jelita grubego.

Skonsultuj wyniki ASCA/pANCA z gastroenterologiem

Przeciwciała ASCA i pANCA – to badanie serologiczne oznaczające przeciwciała przeciwko Saccharomyces cerevisiae (ASCA) i przeciwciała przeciw cytoplazmie neutrofilów o typie okołojądrowym (pANCA). Profil ASCA+/pANCA- sugeruje chorobę Crohna, a ASCA-/pANCA+ – wrzodziejące zapalenie jelita grubego.

Czym jest badanie Przeciwciała ASCA i pANCA?

ASCA (Anti-Saccharomyces cerevisiae Antibodies) to przeciwciała klasy IgA i IgG skierowane przeciwko mannozowym epitopom drożdży piekarniczych. pANCA (perinuclear Anti-Neutrophil Cytoplasmic Antibodies) to przeciwciała skierowane przeciwko składnikom cytoplazmy neutrofilów, wykazujące okołojądrowy wzór fluorescencji. Oba markery oznacza się z próbki krwi żylnej metodą ELISA lub immunofluorescencji.

Badanie ma charakter uzupełniający – nie zastępuje endoskopii ani badania histopatologicznego w rozpoznaniu NZJ. Czułość ASCA dla choroby Crohna wynosi ok. 50–70%, a swoistość ok. 85–95%. pANCA występuje u 60–70% pacjentów z wrzodziejącym zapaleniem jelita grubego.

Kiedy lekarz zleca przeciwciała asca i panca?

Diagnostyka różnicowa nieswoistych zapaleń jelit – choroba Crohna vs WZJG
Nieokreślone zapalenie jelita grubego (colitis indeterminata) – potrzeba dalszej klasyfikacji
Przewlekłe biegunki i bóle brzucha o niejasnej etiologii
Uzupełnienie diagnostyki endoskopowej i histopatologicznej NZJ

Jak się przygotować do badania?

Badanie na czczo

Nie jedz przez 8 godzin przed pobraniem krwi. Możesz pić wodę.

Poinformuj o lekach

Leki immunosupresyjne mogą wpływać na miana przeciwciał – poinformuj lekarza o przyjmowanych preparatach.

Bez specjalnych ograniczeń

Nie musisz odstawiać leków przed badaniem, chyba że lekarz zaleci inaczej.

Normy i wartości referencyjne

Parametr	Norma	Co oznacza odchylenie
ASCA IgA	<20 U/ml (ujemne)	Dodatnie → sugeruje chorobę Crohna
ASCA IgG	<20 U/ml (ujemne)	Dodatnie → sugeruje chorobę Crohna
pANCA	Ujemne (<1:20)	Dodatnie → sugeruje WZJG

Interpretacja wyników – na co zwrócić uwagę?

Profil ASCA+/pANCA- z wysokim prawdopodobieństwem wskazuje na chorobę Crohna (swoistość >90%). Profil ASCA-/pANCA+ jest charakterystyczny dla wrzodziejącego zapalenia jelita grubego. Oba markery ujemne lub oba dodatnie mają ograniczoną wartość diagnostyczną i wymagają dalszej oceny klinicznej.

Wyniki należy zawsze interpretować w kontekście obrazu klinicznego, wyników endoskopii i histopatologii. Miana przeciwciał mogą zmieniać się w czasie i nie korelują ściśle z aktywnością choroby.

Masz wyniki? Skonsultuj je z lekarzem online

Lekarz przeanalizuje Twoje wyniki i dobierze odpowiednie leczenie – bez wychodzenia z domu.

Umów konsultację

Powiązane dolegliwości

Badanie Przeciwciała ASCA i pANCA jest wykorzystywane w diagnostyce następujących schorzeń:

Nieswoiste zapalenia jelit

ASCA i pANCA pomagają odróżnić chorobę Crohna od wrzodziejącego zapalenia jelita grubego.

Leki powiązane z wynikami badania

Pentasa Sulfasalazyna Imuran

Najczęściej zadawane pytania

Co to są przeciwciała ASCA?

ASCA to przeciwciała skierowane przeciwko drożdżom Saccharomyces cerevisiae. Ich obecność we krwi jest charakterystyczna dla choroby Crohna – występują u ok. 50–70% chorych.

Co to są przeciwciała pANCA?

pANCA to przeciwciała przeciw cytoplazmie neutrofilów o okołojądrowym wzorze świecenia. Występują u ok. 60–70% pacjentów z wrzodziejącym zapaleniem jelita grubego.

Czy badanie ASCA/pANCA wystarczy do rozpoznania NZJ?

Nie, badanie ma charakter uzupełniający. Rozpoznanie NZJ wymaga endoskopii z biopsją i badania histopatologicznego. ASCA/pANCA pomagają w różnicowaniu typu NZJ.

Ile kosztuje badanie ASCA i pANCA?

Koszt oznaczenia obu markerów w prywatnym laboratorium wynosi ok. 150–300 zł. Z skierowaniem od gastroenterologa badanie może być refundowane przez NFZ.

Potrzebujesz skierowania na badanie lub konsultacji wyników?

Nasi lekarze wystawią e-skierowanie online i pomogą zinterpretować wyniki – szybko i wygodnie.

Skonsultuj wyniki Umów konsultację gastroenterologiczną online

Treści zamieszczone na stronie mają charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny i nie stanowią porady medycznej. Wyniki badań zawsze powinny być interpretowane przez lekarza, który uwzględni pełen kontekst kliniczny i historię zdrowotną pacjenta. Ostatnia aktualizacja: 2026-03-14.