HOMA-IR – glukoza i insulina na czczo, wskaźnik insulinooporności
Oznaczenie glukozy i insuliny na czczo z obliczeniem wskaźnika HOMA-IR to proste badanie przesiewowe w diagnostyce insulinooporności. HOMA-IR >2,5 wskazuje na insulinooporność.
Skonsultuj wynik HOMA-IR z lekarzem onlineCzym jest badanie Oznaczenie glukozy i insuliny na czczo (wskaźnik HOMA-IR)?
HOMA-IR (Homeostatic Model Assessment of Insulin Resistance) to matematyczny wskaźnik insulinooporności obliczany na podstawie stężenia glukozy i insuliny na czczo. Wzór: HOMA-IR = [glukoza na czczo (mg/dl) × insulina na czczo (µIU/ml)] / 405. Badanie jest prostsze i tańsze niż OGTT z insuliną, dlatego jest najczęściej stosowanym testem przesiewowym insulinooporności.
HOMA-IR jest wskaźnikiem przesiewowym – ocenia insulinooporność wątrobową (na czczo). Nie ocenia insulinooporności tkankowej po posiłku. W przypadku wątpliwego wyniku lub potrzeby pełniejszej oceny lekarz może zlecić OGTT z insuliną.
Kiedy lekarz zleca oznaczenie glukozy i insuliny na czczo (wskaźnik homa-ir)?
- Podejrzenie insulinooporności – otyłość, zmęczenie po posiłkach, rogowacenie ciemne (acanthosis nigricans)
- Diagnostyka zespołu metabolicznego
- Monitorowanie leczenia insulinooporności (metformina, zmiana diety)
- Diagnostyka PCOS – insulinooporność towarzyszy >50% przypadków
Jak się przygotować do badania?
Na czczo 8–12 godzin
Nie jedz przez 8–12 godzin przed badaniem. Możesz pić niewielkie ilości wody.
Badanie rano
Krew najlepiej pobrać rano (7:00–10:00), gdy insulina jest najstabilniejsza.
Unikaj stresu i wysiłku
Stres i wysiłek fizyczny wpływają na poziom glukozy i insuliny – unikaj ich w dniu badania.
Normy i wartości referencyjne
| Parametr | Norma | Co oznacza odchylenie |
|---|---|---|
| Glukoza na czczo | 70–99 mg/dl | ↑ nieprawidłowa glikemia na czczo / cukrzyca |
| Insulina na czczo | 2–25 µIU/ml | ↑ hiperinsulinemia, insulinooporność |
| HOMA-IR | <2,0 | 2,0–2,5: strefa ryzyka; >2,5: insulinooporność |
Interpretacja wyników – na co zwrócić uwagę?
HOMA-IR <2,0 jest prawidłowy. Wartość 2,0–2,5 oznacza strefę ryzyka – warto zmodyfikować styl życia. HOMA-IR >2,5 wskazuje na insulinooporność wymagającą interwencji (dieta, aktywność fizyczna, ewentualnie metformina). Podwyższona insulina na czczo (>25 µIU/ml) przy prawidłowej glikemii świadczy o kompensowanej insulinooporności.
HOMA-IR ma ograniczenia: nie jest wiarygodny u pacjentów z cukrzycą typu 1 ani u osób przyjmujących insulinę egzogenną. Na wynik wpływają stres, infekcje i leki (steroidy, beta-blokery). Wynik graniczny wymaga powtórzenia lub poszerzenia diagnostyki o OGTT.
Masz wyniki? Skonsultuj je z lekarzem online
Lekarz przeanalizuje Twoje wyniki i dobierze odpowiednie leczenie – bez wychodzenia z domu.
Umów konsultacjęPowiązane dolegliwości
Badanie Oznaczenie glukozy i insuliny na czczo (wskaźnik HOMA-IR) jest wykorzystywane w diagnostyce następujących schorzeń:
Insulinooporność
HOMA-IR jest podstawowym wskaźnikiem przesiewowym insulinooporności, obliczanym z glukozy i insuliny na czczo.
Najczęściej zadawane pytania
Jaka jest norma HOMA-IR?
Ile kosztuje badanie HOMA-IR?
Czy HOMA-IR wystarczy do diagnozy?
Jak obniżyć HOMA-IR?
Potrzebujesz skierowania na badanie lub konsultacji wyników?
Nasi lekarze wystawią e-skierowanie online i pomogą zinterpretować wyniki – szybko i wygodnie.
Skonsultuj wynikiUmów konsultację diabetologicznąTreści zamieszczone na stronie mają charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny i nie stanowią porady medycznej. Wyniki badań zawsze powinny być interpretowane przez lekarza, który uwzględni pełen kontekst kliniczny i historię zdrowotną pacjenta. Ostatnia aktualizacja: 2026-03-14.