Badanie laboratoryjne

Oznaczenie 17-OH progesteronu – normy, interpretacja i wskazania

17-OH progesteron to hormon steroidowy produkowany przez nadnercza i jajniki. Jego oznaczenie jest kluczowe w diagnostyce wrodzonych zaburzeń nadnerczy (CAH) i zespołu policystycznych jajników (PCOS).

Skonsultuj wyniki z endokrynologiem

Oznaczenie 17-OH progesteronu – to badanie laboratoryjne mierzące stężenie 17-hydroksyprogesteronu we krwi – prekursora kortyzolu i androgenów nadnerczowych. Podwyższone wartości mogą wskazywać na wrodzony przerost nadnerczy lub PCOS.

Czym jest badanie Oznaczenie 17-OH progesteronu?

17-hydroksyprogesteron (17-OHP) jest steroidem produkowanym przez nadnercza w szlaku biosyntezy kortyzolu. Jest substratem dla enzymu 21-hydroksylazy – jej niedobór (najczęstsza przyczyna wrodzonego przerostu nadnerczy, CAH) powoduje nagromadzenie 17-OHP i nadprodukcję androgenów. Oznaczenie 17-OHP jest kluczowe w diagnostyce nieklasycznej formy CAH, która może naśladować PCOS.

W przypadku granicznego wyniku 17-OHP lekarz może zlecić test stymulacji ACTH (Synacthen), który lepiej różnicuje nieklasyczny CAH od PCOS.

Kiedy lekarz zleca oznaczenie 17-oh progesteronu?

Hirsutyzm – nadmierne owłosienie typu męskiego u kobiet
Podejrzenie PCOS – różnicowanie z wrodzonym przerostem nadnerczy
Diagnostyka wrodzonego przerostu nadnerczy (CAH) u dorosłych
Zaburzenia miesiączkowania z objawami androgenizacji
Trądzik oporny na leczenie u kobiet

Jak się przygotować do badania?

Badanie rano, na czczo

Pobranie krwi rano (7:00–9:00), na czczo. 17-OHP ma rytm dobowy – rano jest najwyższy.

Faza folikularna cyklu

U kobiet z regularnym cyklem – pobranie w 3–5 dniu cyklu (faza folikularna wczesna).

Poinformuj o lekach

Glikokortykosteroidy i doustne środki antykoncepcyjne mogą wpływać na wynik – poinformuj lekarza.

Normy i wartości referencyjne

Parametr	Norma	Co oznacza odchylenie
17-OHP (faza folikularna)	0,2–1,0 ng/ml	Norma – CAH mało prawdopodobny
17-OHP 1,0–2,0 ng/ml	Strefa szara	Wskazanie do testu stymulacji ACTH
17-OHP >2,0 ng/ml	Podwyższone	Podejrzenie nieklasycznego CAH
17-OHP >10 ng/ml	Znacznie podwyższone	Klasyczny wrodzony przerost nadnerczy

Interpretacja wyników – na co zwrócić uwagę?

Prawidłowy 17-OHP (<1,0 ng/ml w fazie folikularnej) wyklucza niedobór 21-hydroksylazy. Wartości 1,0–2,0 ng/ml wymagają testu stymulacji ACTH. Wartości >2,0 ng/ml w fazie folikularnej silnie sugerują nieklasyczny CAH. U pacjentek z PCOS 17-OHP jest zwykle prawidłowy lub nieznacznie podwyższony.

W fazie lutealnej i w ciąży 17-OHP jest fizjologicznie podwyższony, dlatego kluczowe jest pobranie w odpowiedniej fazie cyklu. U noworodków oznaczenie 17-OHP jest częścią badania przesiewowego.

Masz wyniki? Skonsultuj je z lekarzem online

Lekarz przeanalizuje Twoje wyniki i dobierze odpowiednie leczenie – bez wychodzenia z domu.

Umów konsultację

Powiązane dolegliwości

Badanie Oznaczenie 17-OH progesteronu jest wykorzystywane w diagnostyce następujących schorzeń:

Hirsutyzm

17-OHP różnicuje hirsutyzm w PCOS od wrodzonego przerostu nadnerczy.

Zespół policystycznych jajników (PCOS)

Oznaczenie 17-OHP wyklucza CAH jako przyczynę hiperandrogenizmu w PCOS.

Leki powiązane z wynikami badania

Hydrocortison Diane-35 Spironolakton

Najczęściej zadawane pytania

Co to jest 17-OH progesteron?

17-OH progesteron to hormon steroidowy produkowany przez nadnercza, będący prekursorem kortyzolu. Jego podwyższony poziom może wskazywać na wrodzony przerost nadnerczy.

Kiedy oznaczać 17-OHP?

U kobiet z hirsutyzmem, trądzikiem, zaburzeniami miesiączki – w celu wykluczenia wrodzonego przerostu nadnerczy. Pobranie w 3–5 dniu cyklu, rano.

Jaka jest norma 17-OHP?

W fazie folikularnej norma to 0,2–1,0 ng/ml. Wartości >2,0 ng/ml sugerują nieklasyczny CAH.

Ile kosztuje badanie?

Oznaczenie 17-OHP kosztuje ok. 50–100 zł prywatnie. Z skierowaniem może być refundowane przez NFZ.

Potrzebujesz skierowania na badanie lub konsultacji wyników?

Nasi lekarze wystawią e-skierowanie online i pomogą zinterpretować wyniki – szybko i wygodnie.

Skonsultuj wyniki Zapytaj o diagnostykę hormonalną

Treści zamieszczone na stronie mają charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny i nie stanowią porady medycznej. Wyniki badań zawsze powinny być interpretowane przez lekarza, który uwzględni pełen kontekst kliniczny i historię zdrowotną pacjenta. Ostatnia aktualizacja: 2026-03-14.