Ocena spastyczności w skali Ashwortha – zmodyfikowana skala MAS

Czym jest badanie Ocena spastyczności w skali Ashwortha?

Zmodyfikowana skala Ashwortha (MAS) to kliniczne narzędzie oceny spastyczności mięśniowej. Badanie polega na biernym rozciąganiu mięśnia przez lekarza z określoną prędkością i ocenie oporu. Stopnie: 0 – brak wzmożonego napięcia; 1 – niewielkie wzmożenie napięcia z „przeskakiwaniem” na końcu zakresu ruchu; 1+ – niewielkie wzmożenie napięcia z „przeskakiwaniem” w mniej niż połowie zakresu ruchu; 2 – wyraźne wzmożenie napięcia przez większość zakresu ruchu; 3 – znaczne wzmożenie napięcia, ruch bierny trudny; 4 – kończyna sztywna w zgięciu lub wyproście.

Skala MAS jest stosowana w ocenie spastyczności w przebiegu udaru mózgu, stwardnienia rozsianego, urazów rdzenia kręgowego i mózgowego porażenia dziecięcego. Mimo powszechnego stosowania MAS ma ograniczenia – ocenia opór przy biernym ruchu, co nie jest tożsame ze spastycznością w ścisłym sensie neurofizjologicznym. Wynik zależy od prędkości rozciągania, pozycji pacjenta i doświadczenia badającego.

Kiedy lekarz zleca ocena spastyczności w skali ashwortha?

• Ocena nasilenia spastyczności mięśniowej po udarze mózgu lub urazie rdzenia kręgowego
• Kwalifikacja do leczenia toksyną botulinową (MAS ≥2 w grupie mięśniowej docelowej)
• Monitorowanie skuteczności leczenia farmakologicznego spastyczności (baklofen, tyzanidyna)
• Ocena spastyczności w przebiegu stwardnienia rozsianego
• Planowanie rehabilitacji i fizjoterapii u pacjentów ze spastycznością

Jak się przygotować do badania?

Normy i wartości referencyjne

Interpretacja wyników – na co zwrócić uwagę?

MAS 0 – prawidłowe napięcie mięśniowe, brak spastyczności. MAS 1 i 1+ – łagodna spastyczność, często nie wymaga farmakoterapii, wskazana fizjoterapia. MAS 2 – umiarkowana spastyczność upośledzająca funkcję, wskazanie do leczenia farmakologicznego (baklofen, tyzanidyna) lub toksyny botulinowej w wybranych grupach mięśniowych. MAS 3 – ciężka spastyczność, kwalifikacja do toksyny botulinowej lub baklofenu intratekalnego. MAS 4 – pełna sztywność, rokowanie czynnościowe ograniczone.

Wynik MAS ocenia się dla każdej grupy mięśniowej osobno (np. zgięcze łokcia, prostowniki kolana, przywodziciele uda). W kwalifikacji do toksyny botulinowej wymagane jest MAS ≥2 w docelowej grupie mięśniowej z określonym celem terapeutycznym (poprawa funkcji, ułatwienie pielęgnacji, zmniejszenie bólu). Skuteczność leczenia ocenia się spadkiem MAS o ≥1 stopień.

Powiązane dolegliwości

Badanie Ocena spastyczności w skali Ashwortha jest wykorzystywane w diagnostyce następujących schorzeń: