Gazometria krwi tętniczej – normy, interpretacja wyników i wskazania
Gazometria krwi tętniczej to badanie oceniające wymianę gazową w płucach i równowagę kwasowo-zasadową organizmu. Jest kluczowe w diagnostyce niewydolności oddechowej i zaburzeń metabolicznych.
Skonsultuj wyniki z lekarzemCzym jest badanie Gazometria krwi tętniczej?
Gazometria krwi tętniczej (ABG – arterial blood gas) polega na pobraniu próbki krwi z tętnicy (najczęściej promieniowej na nadgarstku) i analizie w specjalnym analizatorze. Badanie mierzy ciśnienie parcjalne tlenu (pO2), dwutlenku węgla (pCO2), pH krwi, stężenie wodorowęglanów (HCO3−), nadmiar zasad (BE) oraz saturację hemoglobiny tlenem.
Alternatywą jest gazometria krwi żylnej lub kapilarnej, która jest mniej bolesna, ale nie ocenia prawidłowo utlenowania krwi. Gazometria arterializowanej krwi włośniczkowej (z płatka ucha) jest kompromisowym rozwiązaniem.
Kiedy lekarz zleca gazometria krwi tętniczej?
- Diagnostyka i monitorowanie POChP – ocena wydolności oddechowej
- Ciężkie zapalenie płuc z dusznością i hipoksemią
- Zakażenia dróg oddechowych z niewydolnością oddechową
- Zaostrzenie astmy oskrzelowej z ciężką dusznością
- Zaburzenia świadomości o niejasnej przyczynie
- Bulimia – ocena zaburzeń kwasowo-zasadowych z wymiotami
Jak się przygotować do badania?
Test Allena
Przed pobraniem lekarz wykonuje test Allena – sprawdza drożność obu tętnic ręki, aby upewnić się, że pobranie jest bezpieczne.
Stabilne oddychanie
Przed pobraniem oddychaj spokojnie przez min. 10 minut. Hiperwentylacja z lęku zmienia wynik pCO2.
Poinformuj o tlenoterapii
Koniecznie powiedz o aktualnym przepływie tlenu – wynik interpretuje się w kontekście FiO2 (stężenia wdychanego tlenu).
Nie zmieniaj ustawień tlenu
Przez min. 20 minut przed badaniem nie zmieniaj przepływu tlenu ani ustawień respiratora.
Normy i wartości referencyjne
| Parametr | Norma | Co oznacza odchylenie |
|---|---|---|
| pH | 7,35–7,45 | <7,35 kwasica | >7,45 zasadowica |
| pO2 | 80–100 mmHg | ↓ <60 mmHg = niewydolność oddechowa hipoksemiczna |
| pCO2 | 35–45 mmHg | ↑ >45 = hiperkapnia (niewydolność oddechowa) | ↓ hiperwentylacja |
| HCO3− (wodorowęglany) | 22–26 mmol/l | ↓ kwasica metaboliczna | ↑ zasadowica metaboliczna |
| BE (nadmiar zasad) | −2 do +2 mmol/l | < −2 kwasica metaboliczna | > +2 zasadowica metaboliczna |
| SaO2 (saturacja) | 95–99% | ↓ <90% – ciężka hipoksemia |
Interpretacja wyników – na co zwrócić uwagę?
Interpretacja gazometrii wymaga oceny trzech elementów: utlenowania (pO2, SaO2), wentylacji (pCO2) i równowagi kwasowo-zasadowej (pH, HCO3−, BE). Algorytm: 1) Oceń pH (kwasica vs zasadowica), 2) Określ przyczynę (oddechowa = pCO2 vs metaboliczna = HCO3−), 3) Oceń kompensację.
Ważna jest korelacja kliniczna – np. pH 7,32 u pacjenta z POChP może być „jego normą” (przewlekła kwasica oddechowa z kompensacją nerkową). Gazometrię zawsze interpretuj razem z obrazem klinicznym.
Masz wyniki? Skonsultuj je z lekarzem online
Lekarz przeanalizuje Twoje wyniki i dobierze odpowiednie leczenie – bez wychodzenia z domu.
Umów konsultacjęPowiązane dolegliwości
Badanie Gazometria krwi tętniczej jest wykorzystywane w diagnostyce następujących schorzeń:
Bulimia
Nawracające wymioty powodują zasadowicę metaboliczną z hipokaliemią widoczną w gazometrii.
POChP
Gazometria jest kluczowa w ocenie niewydolności oddechowej i kwalifikacji do domowej tlenoterapii.
Zapalenie płuc
Gazometria ocenia stopień hipoksemii w ciężkim zapaleniu płuc.
Zakażenia dróg oddechowych
W ciężkich zakażeniach gazometria monitoruje wydolność oddechową.
Najczęściej zadawane pytania
Czy gazometria boli?
Kiedy zleca się gazometrię?
Ile kosztuje gazometria?
Jaka jest różnica między gazometrią tętniczą i żylną?
Potrzebujesz skierowania na badanie lub konsultacji wyników?
Nasi lekarze wystawią e-skierowanie online i pomogą zinterpretować wyniki – szybko i wygodnie.
Skonsultuj wynikiZapytaj o badania oddechoweTreści zamieszczone na stronie mają charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny i nie stanowią porady medycznej. Wyniki badań zawsze powinny być interpretowane przez lekarza, który uwzględni pełen kontekst kliniczny i historię zdrowotną pacjenta. Ostatnia aktualizacja: 2026-03-14.