Badanie laboratoryjne

Gazometria krwi tętniczej – normy, interpretacja wyników i wskazania

Gazometria krwi tętniczej to badanie oceniające wymianę gazową w płucach i równowagę kwasowo-zasadową organizmu. Jest kluczowe w diagnostyce niewydolności oddechowej i zaburzeń metabolicznych.

Skonsultuj wyniki z lekarzem
Gazometria krwi tętniczej – to badanie laboratoryjne polegające na analizie próbki krwi tętniczej pod kątem ciśnień parcjalnych tlenu (pO2), dwutlenku węgla (pCO2), pH krwi oraz parametrów równowagi kwasowo-zasadowej. Jest podstawą diagnostyki niewydolności oddechowej.

Czym jest badanie Gazometria krwi tętniczej?

Gazometria krwi tętniczej (ABG – arterial blood gas) polega na pobraniu próbki krwi z tętnicy (najczęściej promieniowej na nadgarstku) i analizie w specjalnym analizatorze. Badanie mierzy ciśnienie parcjalne tlenu (pO2), dwutlenku węgla (pCO2), pH krwi, stężenie wodorowęglanów (HCO3−), nadmiar zasad (BE) oraz saturację hemoglobiny tlenem.

Alternatywą jest gazometria krwi żylnej lub kapilarnej, która jest mniej bolesna, ale nie ocenia prawidłowo utlenowania krwi. Gazometria arterializowanej krwi włośniczkowej (z płatka ucha) jest kompromisowym rozwiązaniem.

Kiedy lekarz zleca gazometria krwi tętniczej?

  • Diagnostyka i monitorowanie POChP – ocena wydolności oddechowej
  • Ciężkie zapalenie płuc z dusznością i hipoksemią
  • Zakażenia dróg oddechowych z niewydolnością oddechową
  • Zaostrzenie astmy oskrzelowej z ciężką dusznością
  • Zaburzenia świadomości o niejasnej przyczynie
  • Bulimia – ocena zaburzeń kwasowo-zasadowych z wymiotami

Jak się przygotować do badania?

Test Allena

Przed pobraniem lekarz wykonuje test Allena – sprawdza drożność obu tętnic ręki, aby upewnić się, że pobranie jest bezpieczne.

Stabilne oddychanie

Przed pobraniem oddychaj spokojnie przez min. 10 minut. Hiperwentylacja z lęku zmienia wynik pCO2.

Poinformuj o tlenoterapii

Koniecznie powiedz o aktualnym przepływie tlenu – wynik interpretuje się w kontekście FiO2 (stężenia wdychanego tlenu).

Nie zmieniaj ustawień tlenu

Przez min. 20 minut przed badaniem nie zmieniaj przepływu tlenu ani ustawień respiratora.

Normy i wartości referencyjne

ParametrNormaCo oznacza odchylenie
pH7,35–7,45<7,35 kwasica | >7,45 zasadowica
pO280–100 mmHg↓ <60 mmHg = niewydolność oddechowa hipoksemiczna
pCO235–45 mmHg↑ >45 = hiperkapnia (niewydolność oddechowa) | ↓ hiperwentylacja
HCO3− (wodorowęglany)22–26 mmol/l↓ kwasica metaboliczna | ↑ zasadowica metaboliczna
BE (nadmiar zasad)−2 do +2 mmol/l< −2 kwasica metaboliczna | > +2 zasadowica metaboliczna
SaO2 (saturacja)95–99%↓ <90% – ciężka hipoksemia

Interpretacja wyników – na co zwrócić uwagę?

Interpretacja gazometrii wymaga oceny trzech elementów: utlenowania (pO2, SaO2), wentylacji (pCO2) i równowagi kwasowo-zasadowej (pH, HCO3−, BE). Algorytm: 1) Oceń pH (kwasica vs zasadowica), 2) Określ przyczynę (oddechowa = pCO2 vs metaboliczna = HCO3−), 3) Oceń kompensację.

Ważna jest korelacja kliniczna – np. pH 7,32 u pacjenta z POChP może być „jego normą” (przewlekła kwasica oddechowa z kompensacją nerkową). Gazometrię zawsze interpretuj razem z obrazem klinicznym.

Masz wyniki? Skonsultuj je z lekarzem online

Lekarz przeanalizuje Twoje wyniki i dobierze odpowiednie leczenie – bez wychodzenia z domu.

Umów konsultację

Powiązane dolegliwości

Badanie Gazometria krwi tętniczej jest wykorzystywane w diagnostyce następujących schorzeń:

Bulimia

Nawracające wymioty powodują zasadowicę metaboliczną z hipokaliemią widoczną w gazometrii.

POChP

Gazometria jest kluczowa w ocenie niewydolności oddechowej i kwalifikacji do domowej tlenoterapii.

Zapalenie płuc

Gazometria ocenia stopień hipoksemii w ciężkim zapaleniu płuc.

Zakażenia dróg oddechowych

W ciężkich zakażeniach gazometria monitoruje wydolność oddechową.

Leki powiązane z wynikami badania

Berodual Spiriva Pulmicort

Najczęściej zadawane pytania

Czy gazometria boli?
Pobranie krwi z tętnicy jest bardziej bolesne niż z żyły – tętnica leży głębiej. Ból jest krótkotrwały (kilka sekund). Lekarz może zastosować miejscowe znieczulenie.
Kiedy zleca się gazometrię?
Gazometrię zleca się przy duszności, ciężkich chorobach płuc (POChP, zapalenie płuc), zaburzeniach świadomości i w stanach nagłych na izbie przyjęć.
Ile kosztuje gazometria?
Gazometria w prywatnym laboratorium kosztuje ok. 30–60 zł. W szpitalu jest wykonywana rutynowo i nie wymaga dodatkowej opłaty.
Jaka jest różnica między gazometrią tętniczą i żylną?
Gazometria tętnicza ocenia utlenowanie krwi (pO2) i jest bardziej wiarygodna. Gazometria żylna jest mniej bolesna, ale nie ocenia prawidłowo pO2 – nadaje się do oceny pH i pCO2.

Potrzebujesz skierowania na badanie lub konsultacji wyników?

Nasi lekarze wystawią e-skierowanie online i pomogą zinterpretować wyniki – szybko i wygodnie.

Skonsultuj wynikiZapytaj o badania oddechowe

Treści zamieszczone na stronie mają charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny i nie stanowią porady medycznej. Wyniki badań zawsze powinny być interpretowane przez lekarza, który uwzględni pełen kontekst kliniczny i historię zdrowotną pacjenta. Ostatnia aktualizacja: 2026-03-14.