Cytologia szyjki macicy (Pap test) i test HPV – profilaktyka raka
Cytologia szyjki macicy (Pap test) i test HPV to podstawowe badania przesiewowe w profilaktyce raka szyjki macicy. Regularne badania pozwalają wykryć zmiany przedrakowe na etapie w pełni wyleczalnym.
Skonsultuj wynik cytologii z ginekologiem onlineCzym jest badanie Badanie cytologiczne szyjki macicy (Pap test) i test HPV?
Cytologia (Pap test, test Papanicolaou) polega na pobraniu komórek z szyjki macicy za pomocą szczoteczki cytologicznej i ich ocenie pod mikroskopem. Wynik opisywany jest wg klasyfikacji Bethesda. Test HPV DNA/mRNA wykrywa materiał genetyczny wirusa HPV wysokiego ryzyka (głównie typy 16, 18, 31, 33, 45) w pobranym materiale. Zakażenie onkogennymi typami HPV jest koniecznym warunkiem rozwoju raka szyjki macicy.
Od maja 2025: test HPV HR i/lub cytologia płynna (LBC) co 5 lat u kobiet 25–64 lat (nowy program NFZ). Poprzednio: cytologia konwencjonalna co 3 lata, 25–59 lat. Nowsze wytyczne rekomendują co-testing (cytologia + HPV) lub sam test HPV jako badanie pierwszego rzutu u kobiet >30 lat. Szczepienie przeciwko HPV nie zwalnia z regularnych badań przesiewowych.
Kiedy lekarz zleca badanie cytologiczne szyjki macicy (pap test) i test hpv?
- Profilaktyka raka szyjki macicy – przesiew u kobiet aktywnych seksualnie
- Kontrola po nieprawidłowym wyniku cytologii (ASC-US, LSIL, HSIL)
- Diagnostyka zakażenia HPV u kobiet i mężczyzn
- Monitorowanie po leczeniu zmian szyjkowych (konizacja, LEEP)
Jak się przygotować do badania?
Nie w trakcie miesiączki
Badanie wykonuje się poza okresem menstruacji – najlepiej 10–18 dzień cyklu.
48h bez stosunku
Na 48 godzin przed cytologią unikaj stosunków seksualnych, stosowania tamponów i globulek dopochwowych.
Bez preparatów dopochwowych
Na 48 godzin przed badaniem nie stosuj kremów, żelów ani leków dopochwowych.
Normy i wartości referencyjne
| Parametr | Norma | Co oznacza odchylenie |
|---|---|---|
| Cytologia – NILM | Norma | Brak zmian wewnątrznabłonkowych ani złośliwości |
| Cytologia – ASC-US | Nieprawidłowy | Atypowe komórki – znaczenie nieokreślone (test HPV decyduje) |
| Cytologia – LSIL | Nieprawidłowy | Dysplazja małego stopnia (CIN 1) |
| Cytologia – HSIL | Nieprawidłowy | Dysplazja dużego stopnia (CIN 2/3), wymaga kolposkopii |
| Test HPV | Ujemny | Dodatni = zakażenie HPV wysokiego ryzyka |
Interpretacja wyników – na co zwrócić uwagę?
NILM z ujemnym HPV = niskie ryzyko, kontrola za 3–5 lat. ASC-US z ujemnym HPV = kontrola za rok. ASC-US z dodatnim HPV = kolposkopia. LSIL = kolposkopia lub kontrola za 6–12 miesięcy. HSIL = kolposkopia z biopsją (pilne). HPV dodatni z NILM = kontrola za 12 miesięcy.
Zakażenie HPV jest bardzo częste (70–80% kobiet aktywnych seksualnie) i w 90% przypadków ustępuje samoistnie w ciągu 1–2 lat. Tylko przetrwałe zakażenie onkogennymi typami HPV (utrzymujące się >1–2 lata) niesie ryzyko rozwoju zmian przedrakowych.
Masz wyniki? Skonsultuj je z lekarzem online
Lekarz przeanalizuje Twoje wyniki i dobierze odpowiednie leczenie – bez wychodzenia z domu.
Umów konsultacjęPowiązane dolegliwości
Badanie Badanie cytologiczne szyjki macicy (Pap test) i test HPV jest wykorzystywane w diagnostyce następujących schorzeń:
Choroby przenoszone drogą płciową
HPV jest najczęstszą chorobą przenoszoną drogą płciową – cytologia i test HPV służą profilaktyce raka szyjki macicy.
Najczęściej zadawane pytania
Jak często robić cytologię?
Czy cytologia jest bolesna?
Co oznacza dodatni test HPV?
Ile kosztuje cytologia z testem HPV?
Potrzebujesz skierowania na badanie lub konsultacji wyników?
Nasi lekarze wystawią e-skierowanie online i pomogą zinterpretować wyniki – szybko i wygodnie.
Skonsultuj wynikiUmów wizytę ginekologicznąTreści zamieszczone na stronie mają charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny i nie stanowią porady medycznej. Wyniki badań zawsze powinny być interpretowane przez lekarza, który uwzględni pełen kontekst kliniczny i historię zdrowotną pacjenta. Ostatnia aktualizacja: 2026-03-14.