Badanie laboratoryjne

Morfologia, CRP i kalprotektyna w kale – diagnostyka zespołu jelita drażliwego

Q: Co to jest kalprotektyna w kale?

Kalprotektyna to białko uwalniane przez neutrofile w ścianie jelita w trakcie procesu zapalnego. Jej stężenie w kale jest markerem zapalenia jelita – prawidłowe wartości (<50 µg/g) wykluczają NChZJ z wysoką pewnością.

Q: Czy IBS powoduje podwyższenie kalprotektyny?

Nie – w zespole jelita drażliwego nie ma zapalenia ściany jelita, więc kalprotektyna jest prawidłowa (<50 µg/g). Podwyższona kalprotektyna sugeruje organiczną chorobę zapalną jelit.

Q: Jakie leki fałszują wynik kalprotektyny?

NLPZ (ibuprofen, diklofenak, naproksen, aspiryna) mogą fałszywie podwyższyć kalprotektynę. Należy je odstawić na 2 tygodnie przed badaniem, jeśli to klinicznie możliwe.

Q: Czy przy prawidłowej kalprotektynie potrzebuję kolonoskopii?

U pacjentów <50 r.ż. z prawidłową kalprotektyną (<50 µg/g), CRP i morfologią, spełniających kryteria rzymskie IV dla IBS, kolonoskopia zwykle nie jest konieczna. Powyżej 50 r.ż. zaleca się kolonoskopię przesiewową.

Q: Jak pobrać próbkę kału na kalprotektynę?

Pobierz ok. 5–10 g kału (wielkość orzecha laskowego) do czystego pojemnika z apteki. Przechowuj w lodówce i dostarcz do laboratorium w ciągu 3 dni.

Panel laboratoryjny obejmujący morfologię krwi, CRP i kalprotektynę w kale to zestaw badań stosowany w diagnostyce różnicowej zespołu jelita drażliwego (IBS) z nieswoistymi chorobami zapalnymi jelit (NChZJ – choroba Leśniowskiego-Crohna, wrzodziejące zapalenie jelita grubego).

Skonsultuj wyniki z gastroenterologiem

Badania laboratoryjne (morfologia, CRP, kalprotektyna w kale) – to zestaw badań laboratoryjnych służący głównie wykluczeniu organicznej choroby zapalnej jelit u pacjentów z objawami sugerującymi zespół jelita drażliwego (IBS). Prawidłowe wyniki morfologii, CRP i kalprotektyny w kale (<50 µg/g) z wysokim prawdopodobieństwem wykluczają NChZJ i potwierdzają rozpoznanie IBS.

Czym jest badanie Badania laboratoryjne (morfologia, CRP, kalprotektyna w kale)?

Panel obejmuje: morfologię krwi – wykluczenie niedokrwistości (celiakia, NChZJ, nowotwór) i ocena leukocytozy; CRP – marker stanu zapalnego, prawidłowe w IBS, podwyższone w NChZJ; kalprotektynę w kale – białko neutrofilów obecne w kale przy zapaleniu ściany jelita. Kalprotektyna jest kluczowym markerem różnicującym IBS od NChZJ z czułością >90% i swoistością >80%.

Kalprotektyna w kale <50 µg/g z dużym prawdopodobieństwem wyklucza NChZJ (ujemna wartość predykcyjna >95%). Wartości 50–200 µg/g wymagają powtórzenia badania i dalszej diagnostyki. Wartości >200 µg/g silnie sugerują aktywne zapalenie jelita i wskazują na konieczność kolonoskopii. W IBS kalprotektyna jest prawidłowa, ponieważ nie ma zapalenia ściany jelita.

Kiedy lekarz zleca badania laboratoryjne (morfologia, crp, kalprotektyna w kale)?

Przewlekłe bóle brzucha, wzdęcia i zaburzenia rytmu wypróżnień sugerujące zespół jelita drażliwego
Różnicowanie IBS z nieswoistymi chorobami zapalnymi jelit (NChZJ)
Biegunka przewlekła – wykluczenie przyczyn zapalnych i organicznych
Monitorowanie aktywności NChZJ u pacjentów z rozpoznaną chorobą zapalną jelit
Ocena wskazań do kolonoskopii u pacjenta z objawami jelitowymi

Jak się przygotować do badania?

Krew na czczo

Morfologię i CRP pobierz na czczo (8–12 h bez jedzenia) rano w godzinach 7:00–10:00.

Próbka kału

Próbkę kału do oznaczenia kalprotektyny pobierz do czystego pojemnika (dostępny w aptece). Wystarczy ok. 5–10 g kału (wielkość orzecha laskowego).

NLPZ

Unikaj NLPZ (ibuprofen, diklofenak, aspiryna) przez 2 tygodnie przed badaniem kalprotektyny – mogą fałszywie podwyższyć wynik.

Przechowywanie próbki

Próbkę kału przechowuj w lodówce i dostarcz do laboratorium w ciągu 3 dni. Kalprotektyna jest stabilna w temperaturze pokojowej do 7 dni.

Normy i wartości referencyjne

Parametr	Norma	Co oznacza odchylenie
Hemoglobina (Hb)	K 12–16 g/dl; M 14–18 g/dl	Obniżona: niedokrwistość – może sugerować NChZJ, celiakię, nowotwór
CRP	<5 mg/l	Prawidłowe w IBS; podwyższone w NChZJ, zakażeniach jelitowych
Kalprotektyna w kale	<50 µg/g	<50: IBS prawdopodobne; 50–200: wymaga dalszej diagnostyki; >200: NChZJ prawdopodobne

Interpretacja wyników – na co zwrócić uwagę?

Prawidłowa morfologia, CRP <5 mg/l i kalprotektyna <50 µg/g z dużym prawdopodobieństwem wykluczają NChZJ i potwierdzają rozpoznanie IBS (przy spełnieniu kryteriów rzymskich IV). Kalprotektyna >200 µg/g silnie sugeruje aktywne zapalenie jelita i wymaga kolonoskopii. Niedokrwistość mikrocytarna może wskazywać na celiakię lub niedobór żelaza w przebiegu NChZJ.

Wartości kalprotektyny 50–200 µg/g należy interpretować ostrożnie – mogą występować w łagodnym zapaleniu, stosowaniu NLPZ lub zakażeniach jelitowych. Wskazane jest powtórzenie badania po 4–6 tygodniach. U pacjentów <50 r.ż. z prawidłowymi wynikami panelu rozpoznanie IBS można postawić na podstawie kryteriów rzymskich IV bez konieczności kolonoskopii.

Masz wyniki? Skonsultuj je z lekarzem online

Lekarz przeanalizuje Twoje wyniki i dobierze odpowiednie leczenie – bez wychodzenia z domu.

Umów konsultację

Powiązane dolegliwości

Badanie Badania laboratoryjne (morfologia, CRP, kalprotektyna w kale) jest wykorzystywane w diagnostyce następujących schorzeń:

Zespół jelita drażliwego

Panel morfologia–CRP–kalprotektyna pozwala odróżnić zespół jelita drażliwego od nieswoistych chorób zapalnych jelit i uzasadnić rozpoznanie IBS.

Leki powiązane z wynikami badania

Duspatalin Debridat Enterol Vivomixx

Najczęściej zadawane pytania

Co to jest kalprotektyna w kale?

Kalprotektyna to białko uwalniane przez neutrofile w ścianie jelita w trakcie procesu zapalnego. Jej stężenie w kale jest markerem zapalenia jelita – prawidłowe wartości (<50 µg/g) wykluczają NChZJ z wysoką pewnością.

Czy IBS powoduje podwyższenie kalprotektyny?

Nie – w zespole jelita drażliwego nie ma zapalenia ściany jelita, więc kalprotektyna jest prawidłowa (<50 µg/g). Podwyższona kalprotektyna sugeruje organiczną chorobę zapalną jelit.

Jakie leki fałszują wynik kalprotektyny?

NLPZ (ibuprofen, diklofenak, naproksen, aspiryna) mogą fałszywie podwyższyć kalprotektynę. Należy je odstawić na 2 tygodnie przed badaniem, jeśli to klinicznie możliwe.

Czy przy prawidłowej kalprotektynie potrzebuję kolonoskopii?

U pacjentów <50 r.ż. z prawidłową kalprotektyną (<50 µg/g), CRP i morfologią, spełniających kryteria rzymskie IV dla IBS, kolonoskopia zwykle nie jest konieczna. Powyżej 50 r.ż. zaleca się kolonoskopię przesiewową.

Jak pobrać próbkę kału na kalprotektynę?

Pobierz ok. 5–10 g kału (wielkość orzecha laskowego) do czystego pojemnika z apteki. Przechowuj w lodówce i dostarcz do laboratorium w ciągu 3 dni.

Potrzebujesz skierowania na badanie lub konsultacji wyników?

Nasi lekarze wystawią e-skierowanie online i pomogą zinterpretować wyniki – szybko i wygodnie.

Skonsultuj wyniki Zapytaj o leczenie IBS

Treści zamieszczone na stronie mają charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny i nie stanowią porady medycznej. Wyniki badań zawsze powinny być interpretowane przez lekarza, który uwzględni pełen kontekst kliniczny i historię zdrowotną pacjenta. Ostatnia aktualizacja: 2026-03-14.